Een boodschap voor politici en burgers voor de komende verkiezingen

7 05 2010

Het is nu alweer acht jaar geleden dat Pim Fortuyn vermoord werd. Vanmorgen schreef Wim Boevink een mooie column over mijn interview met Pim Fortuyn destijds in het Dagblad Trouw: Van Pim, God en Arie – http://bit.ly/a63IcT. Welke lessen konden en kunnen politici en burgers leren uit de moord op Pim Fortuyn en uit de reacties op de val van het kabinet begin dit jaar? Hoe gaan we de verkiezingen straks bepalen?

Kiezers willen serieus genomen worden

Politici kunnen hieruit leren dat de kiezers serieus genomen willen worden en men de laatste jaren niet meer om hen heen kan. In Nederland is er een kleine doorbraak gekomen in de arrogantie van de macht bij de komst van Pim Fortuyn. De reactie van diverse politieke leiders is destijds breed uitgemeten in de media en de ommekeer kwam. De laatste jaren is er de opkomst van populistische partijen, met een verontrustende toename van oppervlakkige en manipulerende oordeelsvorming. Hoezeer we ons ook ongerust kunnen maken over de ongenuanceerde, polariserende en populistische oneliners en andere uitingen van sommige politici, en het feit dat een aantal politici daar stemmen mee trekken, het laat zien dat de kiezer mondiger wordt en diens stem gehoord wil worden.

Politici die luisteren worden gewaardeerd. Zij die niet luisteren niet

Sinds de komst van Pim Fortuyn is het Nederlandse politieke landschap veranderd. Politici hebben de boodschap meegekregen, dat ze naar de burger dienen te luisteren. Luisteren? De vraag is wat de meeste politici en burgers daaronder verstaan. Betekent luisteren dat je de ander selectief en deels beluistert, om vervolgens te zorgen dat de ander doet wat jij wilt en jij je zin krijgt? Alhoewel politici over de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van de burger ook wel het een en ander kunnen zeggen, gaat het nu om de politici. Vele burgers hebben geen vertrouwen (meer) in politici, politieke partijen en de politiek. Hoe kwam dat?

De afgelopen kabinetperiodes kenmerkten zich door zichtbare instabiliteit van diverse politieke partijen. Ze waren zelf de weg kwijt ten aanzien van waarden, normen, respect, waarachtigheid, zuiverheid en geloofwaardigheid en daardoor niet meer in staat om effectief en fatsoenlijk te communiceren. Met als gevolg vluchten in vooruitschuiven van problemen en veel politieke, wollige wartaal, waar een respectabel en fatsoenlijk mens geen touw aan kon vastknopen. Verstrikt in voorkomen van gezichtsverlies, opiniepeilingen en angst voor stemmenverlies. Draaikonterij maakt politiek altijd ongeloofwaardig, maar het is de afgelopen jaren kamerbreed manifester te worden. De individuele geldingsdrang is ook in de politiek toegeslagen, met individuele politici die spoeddebatten aanvroegen om zichzelf te profileren. Een spoeddebat kan uiterst zinvol zijn, maar als het voortkomt uit egotripperij dan is het respectloze en onverantwoordelijke tijd- en geldverspilling. Met nadruk gesteld: Het goede en de goeden onder hen niet te na gesproken.

Politici kunnen er dus hopelijk ook uit leren dat ze niet voor hun eigen belang of partijbelang moeten gaan, maar de hand in eigen boezem moeten steken en het algemene belang en het Europese belang behoren te dienen. De wijze waarop wij mensen vanuit onze schijn en oneigenlijke machtswil en eigenbelang met elkaar omgaan en niet naar elkaar luisteren, toont aan welk een lange weg we als mensheid nog te gaan hebben, voordat we tot meer gemeenschapszin en overstijging van het eigenbelang zijn gekomen.

Het politieke vak is een zeer eerbaar en respectabel beroep en mensen die het landsbelang daarin willen dienen verdienen alle respect. Maar Noblesse Oblige! Als ze alleen maar vanuit hun schijnpersoonlijkheid voor het eigen belang en het partijbelang gaan en voor oneigenlijke macht en zich schuldig maken aan (kiezers)bedrog – en die politici zijn er helaas – krijgen ze de burgers met het stemgedrag dat ze verdienen. Het is te hopen dat een aantal politici hun arrogantie en zelfgenoegzaamheid afleggen en eens echt gaan luisteren. En dat de kiezers meer oog krijgen voor het algemeen belang, voor diepgang en nuancering en de gevolgen voor de lange termijn.

Bewust kiezen

Als we allemaal te rade gaan bij onszelf over onze hoofd-, bij- en schijnmotieven ten aanzien van ons (stem)gedrag, dan komt het hopelijk tot een steeds bewustere keuze voor een Europese eenheid in verscheidenheid, voor een milieu-verantwoorde politiek en voor een multiculturele samenleving met wederzijds respect voor elkaar. Met menswaardige aandacht voor en actie op het gebied van de mensenrechten en de millenniumdoelen en een economie die welvaart en welzijn biedt voor eenieder.

Ik ben benieuwd naar de weg die nu bewandeld wordt. Er is aanleiding en reden genoeg om de politiek nauwlettend(er) te volgen. Dan kunnen we bewuster en daardoor beter een bijdrage leveren aan het tot stand brengen van een wereld waarin eigen belang en collectief belang optimaal hand in hand gaan.

Dames en heren politici: Geloofwaardigheid en herstel van vertrouwen begint bij uzelf als individu en vervolgens als partij. Dat betekent dus zelfinzicht en teaminzicht. Premier Balkenende vond “De mens in de 21e eeuw” een inspirerend boek. Ik heb de afgelopen jaren echter niet gemerkt dat het werd toegepast. Training en/of coaching in luisteren is een waardevolle investering, die zich in stemmen terugvertaalt.

Welke politicus, ambtenaar, bestuurder, kiezer en welk partijlid geeft als reactie op dit artikel zijn/haar invulling weer van een geloofwaardige politiek door politicus en burger?

Advertisements

Acties

Information

2 responses

7 05 2010
wouter

Beste meneer van der Mieden,

Nav het stukje van Wim Boevink heb ik op youtube zojuist nog even het betreffende item terug gekeken en uw naam gegoogled.
Ik kan me nog herinneren dat ik dit interview live zag als 18 jarige, het maakte destijds erg veel indruk. Nu – bij nadere beschouwing – vraag ik me af of uw bijzondere interview met Fortuyn niet vooral van toevalligheden en “mazzeltjes” aan elkaar hing.
Wat bedoel ik daarmee?

Fortuyn had al heel snel kunnen zeggen: “Ik doe hier niet aan mee, deze methode bevalt me niet. Ik wil het niet.”
Had u een strategie voorbereid om die mogelijkheid te ondervangen?

Bovendien valt op (wederom pas bij nadere beschouwing, dat gevoel had ik destijds niet – althans kan het me niet herinneren) dat u degene bent die voornamelijk het woord voerde. (Zeker bij een interview met Fortuyn is dat een opmerkelijk gegeven :)).
Niettemin waren de vragen die u stelde blijkbaar spot-on, in de zin dat Fortuyn’s antwoorden op uw paar gerichte vragen telkens memorabel waren. Mij viel daarbij op dat bijvoorbeeld na Fortuyn’s ontboezeming in de herberg, u daar niet echt op doorging. In plaats van direct dieper door te dringen zegt u meteen: “Ik haal u weer even terug.”
Ook bij het moment over zijn grote liefde Ary leek u meteen het onderwerp af te kappen, hoewel ik de vervolgvraag over angst voor de stilte op zich heel relevant vind.

Eigenlijk begrijp ik dat niet, weet u nog waarom u die keuze maakte destijds om die twee veelbelovende openingszetten van Fortuyn af te breken? Mijn bedoeling is niet dat u voor emo-tv en/of effectbejag had moeten gaan, maar ik heb toch sterk de indruk dat dit losse eindjes in het gesprek waren. Jammer eigenlijk!

Ondanks deze kritiek – ik hoop dat u mijn vragen zult beantwoorden – vraag ik me af of u nog meer van dergelijke interviews voor tv of radio heeft gedaan. Getuige de column van Boevink en mijn herinnering aan dit interview heeft het zeker indruk gemaakt, vandaar dat ik erg benieuwd zou zijn naar werk van u.

Met vriendelijke groet,
Wouter

8 05 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Wouter, bedankt voor uw mooie reactie en ik zal graag uw vragen zo goed mogelijk beantwoorden. Het betrof hier een live-interview, waarbij Pim Fortuyn en ik elkaar van tevoren niet ontmoet hadden. Hij wist niets omtrent de inhoud. Aan het interview is minimaal ruim twintig uur voorbereiding vooraf gegaan. Dat realiseert men zich vaak niet. Inlezen en nadenken over hoe ik dit zal gaan doen. Een ding wist ik daarbij heel zeker: Ik moest de regie in handen blijven houden en Pim niet de kans geven het over te nemen. De tien minuten waren echt maar tien minuten en bij overschrijding werd het interview gestopt. De visualisatie en overigens al mijn vragen, waren een bewuste keuze. Maar onvoorspelbaar was hoe hij hier op zou reageren. De reactie die u aangaf was zeker mogelijk geweest. Daar had ik wel een scenario voor uiteraard. In deze situatie was improvisatie niet mogelijk. Ik had vragen voor diverse reacties en situaties. Omdat ik niet wist hoe hij zou reageren was dat uiteraard wel improviseren. Ik was natuurlijk buitengewoon gelukkig met zijn reactie. Een mooiere kon ik niet krijgen. In alle bescheidenheid, maar kennelijk was mijn aanpak een schot in de roos. Wat ik hoopte in mijn voorbereiding bleek te passen bij de mens Pim Fortuyn. En hij was hier mens. Maar Pim was tijdens het interview, vanaf het begin al, “moet ik daar wat van vinden?”, enz. ook de mediaman, de man die alles en iedereen het liefst op zijn manier naar zijn hand wilde zetten en de regie in handen wilde. Als u alleen op dit aspect lettend het interview nog eens bekijkt dan merkt u dat het vaak is voorgekomen in die tien minuten. Ik erken dat het niet ingaan op ten koste is gegaan van diepgang. Daar heeft u helemaal gelijk in. Met meer tijd had ik het beslist gedaan. Ik had beslist meer dan een uur of een programma “Zomergasten” met Pim Fortuyn goed kunnen vullen. Ergens vond ik het afbreken van Pim bijna bij het brutale af. Maar hij accepteerde het, omdat er tijdens de ontmoeting – want dat was het – sprake was van wederzijds respect. Ik geloof niet in toeval, maar ik wist niet hoe het zou lopen. Door goede voorbereiding kun je wel sturing geven en dat deed ik ook. Maar ik had heel beslist heel veel geluk!! Ik wilde meer vragen beantwoord hebben, dus om die reden ging ik niet op zijn reactie verder in. Dat hij zo open over zijn grote liefde sprak was natuurlijk ook een geschenk. Voor mij was het interview, mijn eerste, ook een bijzondere ervaring.

U wilt weten hoe het verder ging. Ik interviewde daarna Rick van der Ploeg, hetgeen beslist een minder geslaagd interview was. De voorzitter van de KRO Ton Verlind was echter geraakt en bood mij een screentest aan. Gezien de reacties daarop haalde ik die met glans. Buitengewoon plezierig voor mijzelf, omdat ik me ook afvroeg of dit nu een gelukstreffer, een toevalstreffer was met Pim Fortuyn. Nu gaven professionals aan dat dit een, zelfs bijzondere, kwaliteit van mij is. Nu was ik al sinds 1992 o.a. werkzaam als zelfstandig loopbaanprofessional en bezig met de kwaliteiten van mensen, maar dit was voor mijzelf toch een openbaring en bevestiging tegelijk. Vervolgens presenteerde ik het programma Vasten en interviewde ik daar een aantal bekende Nederlanders. Een fantastische ervaring om met tv-professionals te werken, maar achteraf was er de domper. Alle diepte was uit de interviews weggeknipt. De macht van de programmamakers was groter dan die van de KRO /het Mediapastoraat. Zo word je elke dag wijzer.

Ik zou heel graag vaker tv-interviews doen, maar dan het liefst live. Dan sta ik op scherp, ik kan improviseren, de kracht van het moment laten werken en het wordt niet verknipt.
Mocht u een ingang weten dan houd ik me aanbevolen. Geen emo-tv, maar wel diepgang. En daar zit tv-land niet op te wachten. Kijkcijfers gaan boven kwaliteit, met geld als slechte smoes en uitvlucht. Maar dan treedt er bij mij iets anders op: Ik ga het zelf doen. Vandaar mijn stap om levensdocumenten, carrieredocumenten en sollicitatievideo’s te gaan maken. Eind deze maand komt de website. Het is prachtig en dankbaar werk en zo kan ik mijn kwaliteiten blijven inzetten. Tja, ook hier meer woorden dan u dit keer, maar hopelijk zijn uw vragen hiermee beantwoord. Dank nogmaals voor uw reactie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: