Loyaliteit en symbiose; oorzaken en oplossingen.

26 11 2008

Naar aanleiding van het – op verzoek – geschreven artikel “Loyaliteit: Wie is loyaal vanuit en naar wie?” van 08 november j.l. Zie http://wp.me/pg2BH-cw ontving ik per mail een aantal vragen en reacties, waar ik in dit artikel nader op in ga.

Een binding heeft een negatieve invloed op de eigen wil. Men volgt de ander slaafs. Dat kan, zeker binnen sektarische gemeenschappen, maar ook in gewone dagelijkse leef-, woon- en werksituaties, zeer ver gaan. De gebondene laat dat echter wel zelf toe. Onmiskenbaar is dat de spirituele aspecten: de waarden, normen en levensovertuigingen, de psychische aspecten en de relationele aspecten van ons mens zijn, elkaar – over en weer en zowel positief als negatief – (kunnen) beïnvloeden. Mensen die, bewust of onbewust, in een symbiotische relatie zitten van wederzijdse psychische, relationele en spirituele afhankelijkheid, cijferen hun Zelf geheel of grotendeels weg en verliezen zo de grip op hun eigen authenticiteit. Vanuit een innerlijke leegte en door hun zielsverlangen te projecteren op de ander, geven ze de ander macht over hen. En zijn ze geheel of deels afhankelijk van de positieve en negatieve aandacht die ze van de ander krijgen.

De afhankelijke wordt door degene die bindt misbruikt, als oneigenlijk middel om diens machtswellust te bevredigen. Het gaat echter te ver om alleen te spreken over een slachtoffer en een dader. Vaak zijn degenen die in een symbiotische relatie zitten wederzijds dader en slachtoffer. En zoekt men over en weer bevestiging en compensatie van minderwaarde. Dergelijke relaties zijn gebouwd op angst, afhankelijkheid en wantrouwen.

Als een der betrokkenen de oneigenlijke loyaliteit verbreekt, en zichzelf wordt en herneemt, dan straalt die op enig moment innerlijke kracht en vertrouwen uit. Dat heeft een positief effect op de omgeving, die dat merkt. Men ervaart dat de ander weer diens grenzen trekt en ook die van anderen respecteert.

Hoe bescherm je jezelf tegen symbiotisch gedrag van de ander? Hoe voorkom je dat iemand, of hoe voorkomt iemand, dat zij in onbewust symbiotisch gedrag vervalt?

Het antwoord is even eenvoudig als moeilijk: Je Zelf realiseren. Het gaat erom de vraag te beantwoorden:”Wie ben jij vanuit je ware en volmaakte persoonlijkheid, zoals jij in wezen wilt Zijn?”. Dat is de enige remedie. Andere oplossingen zijn kortdurend en, niet duurzaam, lapwerk.

Op welk niveau speelt symbiose zich af?

Zoals ik in het voorgaande artikel al aangaf is de oneigenlijke loyaliteit en symbiose veroorzaakt door de begoocheling en de daaruit voortvloeiende identificatie met ons lichaam. Het speelt zich dus af op zowel spiritueel, fysiek, mentaal, emotioneel, sociaal als relationeel niveau. Het oplossen van een oneigenlijke relatie vanuit binding heeft dan ook duurzame, positieve effecten op alle genoemde zes kwaliteitsniveaus van leven. Veelal zijn we ons van een dergelijke binding niet bewust. Het is, zoals ik in mijn boek daarom ook aangeef, van cruciaal belang dat kinderen vanaf hun vroege jeugd al het verschil leren tussen een binding en een band, het verschil tussen schijn en Zijn en leren hoe ze bewust kunnen omgaan met de kwaliteitsniveaus van leven.

Meer inzichten en handvatten

Ik ben in te schakelen als vertrouwensmanager, coach, psychosociaal therapeut en partner- en relatietherapeut. Ik heb mijn methodiek en instrumentarium samengebundeld in de training “Levensregisseur”. Voor meer informatie zie: http://www.levensregisseur.eu

Voor een afspraak kunt u contact met mij opnemen: Telefoon: 055 5 22 39 26. Mobiel: 0653 31 31 47.


Acties

Information

65 responses

27 11 2008
Frank

Hallo Bert-Jan,

Mooi artikel.

Zeer verhelderend en toegankelijk.

Vraag blijft dan natuurlijk hoe iemand die geen goede ik-ontwikkeling heeft doorlopen helder krijgt voor zichzelf wat zijn of haar ware zelf is. De logische vraag is dan; wat is het verschil tussen jezelf en je ware zelf. En is dat dan iets anders dan je ik. Waarmee dien je jezelf dan uiteen te zetten. Met je ervaringen, met je gevoel, je lichaam of ben je misschien je gedachten en hoe ga je om met het associatieve leven.
En als belangrijkste vraag: hoe kan iemand leren onbewuste bindingen waar te nemen.

Begrijp uit je artikel dat het uiteindelijk om waarlijk authentiek zelfloyaal zijn gaat, maar wat als iemand de identificatie met aangeleerd gedrag als authentiek en bovenal als veilig ervaart?

28 11 2008
Bert-Jan van der Mieden

Bedankt voor je reactie. Het verschil dat ik weergeef in mijn mensmodel is het onderscheid tussen: De schijnpersoonlijkheid, door anderen wel de schaduw genoemd of het ego, en de ware, volmaakte persoonlijkheid, ons Zelf; degene die wij (ten diepste willen) Zijn. De schijnpersoonlijkheid bestaat uit het lichaam, met het lichaams-ik en de diverse schijn-ikken. Onze ziel is daar wel mee verbonden. We kunnen denken en voelen vanuit onze schijn en vanuit ons Zijn, ons Zelf.

Zelfrealisatie en bewustzijn omtrent de diverse aspecten van onze persoonlijkheid en ons mens zijn is te leren. Het onderwijzen daarin en begeleiden daarvan is mijn vak en daartoe schreef ik mijn boek. Daardoor kan men er zelf mee aan de slag. Door zelfreflectie en zelfobservatie kunnen we de dialoog met onszelf aangaan en leren luisteren naar het zielsverlangen, ons lijden en alle gevoelens en gedachten die in ons leven en ons gedrag bepalen. Zowel die van ons Zijn als vanuit onze schijn.

Door identificatie met onze schijnpersoonlijkheid, denken we die te zijn. Dan denk je dat je authentiek bent. De eerste stap is dus te realiseren dat we een lichaam hebben en dat we een schijnpersoonlijkheid hebben en realiseren dat we een andere Persoonlijkheid Zijn. Een handig criterium om te bepalen of je vanuit je Zijn of vanuit schijn reageert en acteert is of je er minderwaarde bij ervaart of niet. Zo ja, dan is het vanuit je schijn. Zo niet, dan ervaar je je innerlijke kracht en Zijn.

Als we allemaal mede en met name vanuit onze schijn acteren en reageren dan voelen we ons relatief veilig bij elkaar. “Soort zoekt soort” en “je wilt ergens bij horen”. In feite letterlijk een schijnveiligheid. Daarom is het zeer de vraag wat men onder authentiek zijn verstaat. Authentiek ben je alleen als je je Zelf bent. Zolang we schijn hebben, en wie heeft die niet, zijn we altijd een mengeling van schijn en Zijn. Hetgeen weer niet wegneemt dat je wel vanuit je Zijn kunt acteren en reageren.Ik hoop dat dit een antwoord is op je vragen.

6 01 2009
Lara

Hoi Bert-Jan,
Als een van de partijen uit de symbiose zich loswrikt, door het stellen van een duidelijke grens, waardoor de andere partij zich aan de kant gezet voelt: is dit dan een onherstelbaar feit?
Met de geboorte van mijn kinderen heb ik ze alle drie de belofte gedaan een “warme, zorgzame” moeder voor ze te zijn in tegenstelling tot de zorg welke ik nooit van mijn moeder kreeg.
Bij het ouder worden “lostte” ik alle voorkomende problemen bij de kinderen op, omdat dat zo “hoorde”.
Ik was bang de kinderen te verliezen. Ogenschijnlijk hadden wij naar de buitenwereld, als systeem zonder vader, een prettige relatie met elkaar.
In de puberteit heb ik op enkele momenten een heel duidelijke grens aangegeven, waarop de ontvanger van die grens zich boos tegen me keerde.
Ik ging door het stof om de relatie weer te herstellen.
Momenteel zijn mijn kinderen om en nabij de dertig, is er een partner in het leven van mijn oudste dochter gekomen die drugsafhankelijk is en waardoor mega problemen bijmijn dochter ontstaan zijn. steeds was ik de eerste die gebeld werd om de zut op te lossen wat ik ook steeds deed.
Na verloop van drie jaar ben ik bij mijn persoonlijk standpunt terug gekomen dat ik niets met drugs te maken wil hebben en heb dit aan mijn dochter kenbaar gemaakt als zijnde een duidelijke grens en heb haar daarna “losgelaten”.
Vanaf dat moment zijn mijn drie kinderen zeer boos en willen absoluut geen contact meer met mij. Mijn oudste dochter probeert zelfs internet dicht te timmeren om elk contact wat ik zoek met haar of haar kinderen (mijn kleinkinderen) te verbreken.
Ik denk dat hier sprake is van een duidelijke symbiose.
Vraag is: wat kan ik nu als beste houding, grens en overtuiging aannemen om niet terug te vallen in oude patronen van afhankelijkheid aan mijn kinderen, mijn grenzen te bewaken en de relaties onderling uiteindelijk te herstellen?
Is er herstel mogelijk na de symbiose???

6 01 2009
Bert-Jan van der Mieden

Beste Lara,

Bedankt voor je openhartige reactie en vragen. Als de een de binding los wil maken en de ander dat niet wil, hetgeen vaak voorkomt, dan is dat een lastige en moeilijke situatie. De werkelijkheid is meestal gecompliceerder. Zo ook hier lijkt mij. Je zult begrijpen dat ik hier geen pasklare oplossing heb voor jouw specifieke situatie. Er is kennelijk ook hier sprake van een jarenlang proces waarbij iedere betrokkene met diens eigen persoonlijkheid en schijnpersoonlijkheid, achtergrond en doelstellingen in dat proces zit. Er zijn diverse patronen “normaal” geworden in de communicatie onderling en in de manier waarop men zich gedraagt en op elkaar reageert. Dat los je niet zomaar even op. Je geeft aan dat jezelf verschillende bewegingen hebt gemaakt en vanuit jouw achtergrond je best hebt gedaan om jouw kinderen een andere en betere jeugd te geven. Je worstelde daarbij met je eigen angsten en had zelf beelden over hoe “het hoorde”. Als kinderen ouder worden ontwikkelen zij hun eigen waarden en normen en opvattingen, krijgen zij te maken met hun eigen problemen in zichzelf en worden ze geconfronteerd met de consequenties van hun eigen keuzes. Iedere betrokkene leidt een eigen leven, maar jullie zijn wel op elkaar betrokken als ouder en kind. Kennelijk zijn jullie erin verstrikt geraakt en komen er niet uit.

Je vraagt wat kan ik nu als beste houding, grens en overtuiging aannemen om niet terug te vallen in oude patronen van afhankelijkheid aan mijn kinderen, mijn grenzen te bewaken en de relaties onderling uiteindelijk te herstellen.

De eerste voorwaarde is zelfkennis en zelfinzicht ten aanzien wat jouw eigen situatie is op fysiek, mentaal, emotioneel, sociaal, relationeel en spiritueel niveau. En wat jij zelf op die zes niveaus wilt. Een begin kan vervolgens zijn om drie kwaliteiten van jezelf te benoemen, je drie belangrijkste prioriteiten voor de komende week, maand, enz., de drie belangrijkste knelpunten op een of meerdere van de zes niveaus op te schrijven en met jezelf af te spreken welke drie stappen je nu gaat ondernemen. Dat levert antwoorden op op jouw vragen, want je krijgt zicht op je eigen grenzen, overtuigingen en houding en geeft je handvatten hoe je je grenzen kunt bewaken. Om dat in de praktijk te doen is moeilijker en het kan heel verstandig zijn om je daarin professioneel te laten coachen. Voor het herstellen van relaties en die met je kinderen in dit geval is het noodzakelijk je af te vragen wie de ander is. Het kan goed zijn je af te vragen wat de antwoorden van de ander zouden kunnen zijn op de bovengenoemde vragen. We hebben zo onze beeldvorming en etiketten, die onze eigen openheid in de weg kan staan. Vervang al je uitroeptekens in vragen. Maar ook voor relatieherstel lijkt mij coaching hier vervolgens de aangewezen weg. Daar kan iedereen gelukkiger van worden.

Ik hoop dat je hiermee uit de voeten kunt. Succes en alle goeds toegewenst,

Bert-Jan.

22 04 2009
atta

als reactie op het verhaal van Lara is mijn mening

je hebt je kinderen dat gegeven wat je zelf gemist hebt, maar ergens houdt het op, heb je je kinderen te leren op eigen benen te staan en zelfstandig te worden.

Dit is voor kinderen voor wie je altijd klaar hebt gestaan, soms heel moeilijk te verteren,maar naar mijn mening heb je er goed aan gedaan de symbiotische band te verbreken, je geeft ze de verantwoordelijkheid voor hun eigen leven
ik vind het heel goed dat jij nu je grens hebt getrokken en niet mee gaat in hun put, waar ze zelf verantwoordelijk voor zijn en jou niet in mee hebben te slepen, drugs maakt veel relaties stuk.

goed voor jezelf , je eigen ik zorgen en grensen aangeven, is voor je kinderen een heel goed voorbeeld, waar ze je later vast wel dankbaar voor zullen zijn.

14 06 2009
kevin

Hallo,

Ben werkzaam in de jeugdhulpverlening waarbij een cliënt (zonder oudercontact) een symbiotische relatie met mij “is aangegaan”. Gezien zijn achtergrond wel (deels) begrijpelijk maar ondanks deze kennis vooraf zijn we toch in deze valkuil terecht gekomen.
Het blijft overigens wel moeilijk exact te bepalen wanneer er sprake is van een symbiotische relatie.
Zo is bijv mijn stemming erg bepalend voor het kind. ben ik een dag chacherijnig weet hij daar niet mee om te gaan en is het vrijwel zeker dat hij de dag erna bij andere leiding gaat stuiteren/explodeert. Aan de andere kant behoudt hij wel zijn christelijke geloofsovertuiging (vanuit school) terwijl ik in het geheel niet gelovig ben.
zijn nog tal van andere zaken die wijzen op een symbiotische relatie maar kan daar ivm wet op de privacy niet teveel over uitwijden…

Het probleem zit hem nu in het stellen van duidelijke grenzen.
Uit je tekst haal ik dat dit een positief effect zal hebben en een mogelijke oplossing is. Bij dit kind heeft dit echter een averechts effect. Het kind ervaart dit als een afwijzing wat zijn gedrag (en zelfbeeld) negatief beïnvloedt en waarbij hij daarnaast nog harder zijn best doet om “de relatie” in stand te houden. De reactie: “vindt je me dan niet meer lief” is dan ook veel gehoord.
Hierbij leg ik uit dat hij nog net zo lief is maar ik geen ouder ben (wat hij dolgraag zal willen) maar een hulpverlener. maar positief resultaat levert dit niet op.

Vraag me dus af in hoeverre dit kind later dankbaar zal zijn voor het stellen van de grenzen, het voor me eigen ik zorgen etc. momenteel gaat zijn gedrag en zelfbeeld juist achteruit wat in mijn ogen negatieve gevolgen heeft voor nu; en dus ook voor later. Als er voor hem zo een later zal zijn… Zo heeft dit kind voor hij bij ons kwam al een zelfmoordpoging gedaan waarbij het gevoel van afwijzing de hoofdrol speelde (dit als 9-jarig ventje). Vrees dus dat hij het het stellen van grenzen en het consequent er aan houden beleeft als afwijzing met alle gevolgen van dien.

Kind heeft gedragsproblematiek. oa hechtingsproblematiek; maar aan mij hangt hij dus heel erg. Hechting (aan mij als “hoofdopvoeder” in residentiële sector) is op zich dus wel positief maar daar slaat hij wel in door. Is het stellen van duidelijke grenzen en het consequent naleven in alle gevallen “de oplossing” of zal het ook mogelijk zijn dat er toch wat subtieler gewerkt moet worden aan het verbreken van de symbiotische relatie. zo ja, nog ideeën ?

14 06 2009
Bert-Jan van der Mieden

Beste Kevin,

Als buitenstaander een reactie hierop geven kent zijn beperkingen, dus vergeef me als ik suggesties doe die achterhaald zijn of niet van toepassing, of een open deur zijn. Hulpverleners in deze nemen veelal de plaats in van de ouders en als zij dienst hebben zitten zij dan in die vervangende ouderrol. Net zoals bij ouders is het van cruciaal belang dat de teamleden dezelfde regels en grenzen hanteren, zodat betrokkene de hulpverleners niet tegen elkaar uitspeelt. Betrokkene dient, net zoals bij ouders, om te leren gaan met de diverse stemmingen van de hulpverleners, maar het is natuurlijk duidelijk dat je hem/haar niet moet trakteren op zoveel verschillende persoonlijke reacties. Dat geeft de hulpverleners een extra verantwoordelijkheid. Ik heb zelf in de psychiatrie het belang hiervan ervaren als verpleegkundige met clienten die zich bonden aan een of meerdere verpleegkundigen, maar ook als een van de zes ouders van drie ouderparen, die samen een woongemeenschap vormden, met van elk ouderpaar drie kinderen.
Het vergt een goede onderlinge openheid, bereidheid tot zelfkritiek en zelfreflectie, goed luisteren naar elkaar en optimale afstemming. Dat is mogelijk en zeker ook goed te coachen. In een gezin is elk kind verschillend en vraagt een verschillende aanpak, ook ten aanzien van het omgaan met grenzen en toch dient er naar de kinderen toe duidelijkheid te zijn in “gelijke monniken, gelijke kappen”. Eenheid in opvoeding in verscheidenheid. De een mag niet meer dan de ander, of wordt voorgetrokken, maar de aanpak is anders. Dat geldt in de hulpverlening in groepen mijns inziens ook. Eenduidige regels en normen ,maar – uitlegbaar! – een persoonlijke benadering. Het gevoel van afwijzing komt vaker voor bij het beginnen met het stellen van scherpere of duidelijker grenzen. Een gevoel van onvrede, of boosheid, hoeft trouwens geen afwijzing te zijn. Hoed je ervoor dat eventuele eigen afwijzingsproblematiek geprojecteerd wordt op de betrokkene. Ik zeg dit even in zijn algemeenheid! Als je een kind iets verbiedt wordt het wel eens boos, maar uiteindelijk is het toch de ouder die de regels stelt. Natuurlijk is het van belang je liefde / genegenheid duidelijk te laten zijn, maar de strenge, duidelijke, doch rechtvaardige en liefdevolle opvoeder wordt als positiever herinnerd dan de “geen duidelijkheid en grenzen stellende”. Het kan overigens wel tijd kosten en een hulpverleningssituatie is wel moeilijker dan een gezinssituatie. In jouw casus is denk ik een open bespreking als team heel belangrijk en kan het zowel voor deze persoon als voor andere betrokkenen en voor het teamgebeuren een hele heilzame exercitie zijn. Als externe begeleider kunnen jullie desgewenst zeker een beroep op mij doen. Heb je in eerste instantie iets aan dit antwoord? Wellicht is het verder uit te diepen naar aanleiding van een reactie hierop van jou.

In ieder geval succes ermee en vriendelijke groeten,

Bert-Jan.

24 06 2009
kevin

Je reactie was sneller dan verwacht; bedankt.
Staan wel aantal herkenbare zaken en aandachtspunten in waar ook rekening mee gehouden wordt in de begeleiding (en opvoeding) algemeen maar het blijft lastig grenzen aan te houden. doel in dit geval niet op grenzen naar het kind maar oa de grens tussen “gelijke monniken, gelijke kappen” en een “-uitlegbaar- persoonlijke benadering”. Zo moeten wij gezien de verschillende problematieken ook een persoonlijke benadering toepassen bij ieder kind individueel. Dit is goed uit te leggen aan ouders etc. maar voor een jong kind (met laag niveau) is dat niet altijd begrijpbaar te maken. dit is echter niet de kern van mijn vorige reactie dus zal daar niet verder over uitwijden.
De grenzen naar kinderen toe zijn in grote mate wel duidelijk en gelijk voor allen. De manier van handelen/optreden na “grensoverschrijdend gedrag” (groepsregels) is wel verschillend. Zo is het duidelijk dat het ene kind het andere niet mag slaan. maar jantje zal na slaan bijv 5 minuten op de trap moeten zitten (en daarna excuses aanbieden, na kort beg.gesprek), pietje zal naar zijn kamer moeten en klaasje zal een kwartier met het “slachtoffer” moeten spelen. Staat er zo mogelijk wat krom en kort door de bocht maar kan aannemen dat dit goed doordacht en onderbouwd is.

Bij betreffende casus gaat het me meer om grenzen op gebied van aandacht/genegenheid naar het kind toe. het is nu eenmaal zo dat het ene kind meer om aandacht/genegenheid vraagt dan een ander. Dit kind vraagt om veel. kleine achtergrondinfo dan: vader niet in beeld, moeder zeer negatief over vader. moeder toont geen interesse en heeft kind medegedeeld dat ze hem nooit wilde krijgen, is “gevlucht” naar buitenland ivm justitie. 1e pleeggezin moest hij weg na overlijden pleegmoeder; zijn broertje kon er wel blijven en bij 2e pleeggezin beide pleegouders overleden. kind heeft sterk gevoel van afwijzing en minderwaardigheid. Zodoende heeft hij ook hechtingsproblematiek hetgeen eigenlijk haaks staat op zijn sterke hechting/ vastklampen aan mij. In eerste instantie leek de invloed die ik op hem had positief met oog op deze problematiek, maar je zal kunnen stellen dat hij daar in is doorgedraven… en nu zo bang is dat hij mij ook zal kwijtraken nu hij heeft ervaren dat er toch iemand is die altijd voor hem klaar staat en die om hem geeft.
Meeste kinderen komen tijdens een dienst wel en knuffel bij me halen of hangen ze even om me nek. Zij doen dat misschien 2-3 keer per dienst. Betreffend kind hangt 5-10 keer om me nek (en fluisterd ik hou van je in me oor). Hier specifiek al veel tijd aan besteed en is geen verliefdheid oid maar feit (voor hem) dat ik de enige persoon bent die om hem geeft en op wie hij kan rekenen. Duidelijk is iig dat ik voor hem hoog op een voetstuk sta…

Mede gezien het punt dat hij eind van het jaar naar een andere groep zal gaan ben ik druk aan het proberen hem daarop voor te bereiden door oa de band tussen ons langzaam af te bouwen/reguleren. bijv het om me nek hangen terug krijgen naar 2-3 keer net als de overige bewoners. Is inmiddels op de verschillende manieren/gesprekstechnieken geprobeerd maar elke keer minder om me nek hangen geeft hem een sterk gevoel van afwijzing. Dit uit hij verbaal waarna hij zich in de meeste gevallen terugtrekt en vaak uren uit zijn hum is. En als ik hem ergens (anders) op aanspreek dan heeft hij sterk gevoel dat ik boos ben en doet hij er alles aan om weer bij me in een goed blaadje te komen… wsl bang dat ik hem niet meer aardig zal vinden en hem ook in de steek zal laten. hij hangt dan steeds rond me heen en zoekt toenadering. Toenadering die ik gezien bovenstaande dus ook niet constant moet beantwoorden.

Vandaar dus ook mijn opmerking in me vorige reactie over het stellen van grenzen icm met zijn sterke gevoel van afwijzing. Trek ik grenzen (op emotioneel gebied) aan dan ervaart hij dit dus constant als afwijzing; dat hakt dus flink in op zijn minderwaardigheidsgevoel en zelfbeeld. En dan zitten we weer in de beginfase waarbij hij wekelijks zeker 5 extreme woede-uitbarstingen heeft (kamer slopen, gericht met spullen naar leiding gooien, opmerkingen over zelfmoord (voorheen al poging gedaan), weglopen, etc.)
Lijkt op het moment meer op het moeten maken van een keuze.
een “symbiotische” relatie behouden waarin hij goed functioneerd en een positief zelfbeeld op kan bouwen, of een (diep) ongelukkig kind met extreme woede-uitbarstingen als relatie (te snel) verbroken zal worden…

kan je hier wat mee ?

30 06 2009
Bert-Jan van der Mieden

Beste Kevin,

Dit kind heeft wel op zeer indringende wijze ervaren wat het is om afgewezen te worden en geconfronteerd te worden met afscheid en met de dood. Hij mocht er niet zijn, mannen deugen niet, vrouwen ook niet, volwassenen / mensen zijn onbetrouwbaar, niet welkom zijn, e.d. Met genoeg ervaringen om zich minderwaardig en onbegrepen te voelen. Dat is zijn wereldbeeld, mensbeeld en zelfbeeld geworden. Deze werkelijkheid is voor hem volstrekt onbetrouwbaar, onzeker, bedreigend, beangstigend en onveilig. Maar zijn diepe verlangen naar liefde, waarheid, vertrouwen, zuiverheid en schoonheid doet hem toch zich vastklampen aan elk lichtpuntje en elke herinnering aan dat verlangen. “Zou het dan toch bestaan en mogelijk zijn?”. Om vervolgens weer teleurgesteld te worden, of alleen al de angst daarvoor, hetgeen hem drijft tot radeloosheid, wanhoop en daaruit voortvloeiend agressief en ander oneigenlijk gedrag. Een niet te accepteren en te honoreren gedrag. Hoe is dat te doorbreken? Wat maakt hem tot een zelfstandig en zich ontwikkelend en ontplooiend persoon?

Het enige dat mijns inziens kan helpen is het kind en diens omgeving inzicht te doen geven in de structuur van de menselijke persoonlijkheid met o.a. een schijnpersoonlijkheid en een ware persoonlijkheid. Daardoor krijgt hij inzicht in de persoonlijkheid en het schijngedrag van zijn ouders, andere volwassenen en hemzelf. Ten tweede is het noodzakelijk met hem en zijn begeleiders te spreken over de realiteit van de zielsverlangens, de diepere verlangens die iedereen heeft en die refereren aan een ander bestaan, een andere zijnstoestand. Dat hoeft niet te betekenen dat het gaat om een zijnstoestand buiten deze wereld, een hemel, hiernamaals e.d. Maar wel dat er deze harde(zie het bovenstaande) werkelijkheid is en een ideale werkelijkheid. Hij leert dan het onderscheid tussen Zijn en hebben en schijn. Dat is op zijn niveau in individuele gesprekken wel duidelijk te maken en ook het team is daarin te onderrichten. Als jij wegvalt door vertrek, door ziekte of anderszins, dan gaat het en zijn leven door en kan ook doorgaan. Hij wordt minder afhankelijk van de ander. Hij kan er zijn en eigenwaarde ervaren ook zonder de hechting aan de ander. Daarmee wil ik niet zeggen dat we niet iemand anders nodig hebben, maar deze knaap heeft er het meeste aan als hij gewezen wordt op zijn onafhankelijke zijn en onafhankelijkheid. Binnen de grenzen van zijn leeftijd. Inzicht in de menselijke structuur en in zijn eigen structuur geeft hem innerlijk houvast en zekerheid. Hij kan er zelf mee omgaan. Opnieuw leren geloven in de realiteit van zijn diepere verlangens geeft hem levensmoed en de wil om verder te gaan. Het is heel goed voorstelbaar dat hij weinig tot geen vertrouwen meer heeft in weer een nieuwe hulpverlener. Inzicht geven in het bovenstaande kan ook in groepsverband gebeuren, hetgeen hem nieuwsgierig maakt en wellicht doet ingaan op de mogelijkheid tot nadere informatie en gesprekken erover. Dat werkt indien nodig drempelverlagend. Belangrijk voor succes is wel dat het team van begeleiders de structuur ook snapt. Kun je hier wat mee?

19 04 2010
debke

Hey: Ik zou ook heel graag mijn verhaal hier kwijt! Hopelijk krijg ik wat reacties want ik zie er geen eind aan komen!
Ik ben 23jaar mijn broer is 29 jaar! Toen ik 2 jaar was zijn mijn ouders gescheiden ik ben dan tot mijn 5a 6jaar naar mijn vader geweest! maar omdat daar zoveel gebeurt was wou ik met mijn broer samen niet meer gaan! Toen heeft dat 7 jaar in proces geweest! Ons mama was toen vrij gesproken omdat ze zeiden dat ons mama ons niet wou meegeven! Maar dat was zeker niet het geval!! Toen was ik ongeveer 12 jaar!

Door zoveel mee te maken hebben ik en mijn mama een heeel hechte band Gecreëerd!! Nu ben ik 23 jaar nu besef ik pas een TE sterke band volgens mij kan mijn mama mij echt niet lossen! nu word het duidelijker en duidelijker ik zag het gewoon niet wat ze met me deed! Ik mocht geen vrienden hebben,niet alleen naar cinema met iemand ik heb nooit bij vriendinnekes gaan spelen! en hoe ouder ik word… als ik een smsje van een vriendin kreeg dan was ze heel boos en vroeg ze zich af waarom wil je met haar iets gaan drinken en als ik zei ja dat zou ik graag is doen amai dan waren we vertrokken toen sprak ze niets meer tegen me ze deed al mijn mooie kleren in de was enz… ik kan blijven doorgaan!! Als er een jongen naar me kijkt zegt ze direkt gezei verliefd zeker! Ik ben geen kleuter meer he denk ik dan in mijn eigen! Het is dan zo gegroeid dat ik niet meer durfde zeggen dat er iemand stuurde of vroeg aan mij om weg te gaan!! en als ze het is wel zag ja dan werd ze heel jaloers en deed ze heel raar tegen mij ze wild alles of niets van mij!!! en dat voel je enorm goed! Ze is op iedereen heel jaloers die mij goed kan hebben!!

Nu zit ik een jaartje thuis ik kan niet meer gaan werken heb heel veel spierpijen altijd en heel vermoeid! ze hebben daar meer dan 6maanden naar gezocht in de zomer hebben ze het dan gevonden! voor mij was dit wel een opluchting die herkenning die je nu wel krijgt! Maar zei had zoiets yes nu kan ze niet meer met haar vriendinnen weg maar altijd met mij iets gaan doen omdat ik de diagnose van fibromyalgie en cvs heb gekregen! Niemand weet van mij wat er aan de hand is thuis! zelfs mijn broer niet of hij wild het niet zien dat dan ook! Dus ik kan bij niemand niet terecht!
Nu weet ik wel waar aan het ligt waarom mijn spieren zo verkrampen en waar ik mijn energie aan verlies!!

Ik heb over 2maanden geleden tegen ons mama gezegd ik wil meer vrijheid ik wil ook wat meer privacy! en dat verstond ze niet!! en ik ben blijven zeggen mama het is niet omdat ik weg ga dat ik je niet graag zie!! maar dat verstaat ze spijtig genoeg niet! daarom heb ik over 2weken de stap willen zetten voor alleen te gaan wonen! Toen ik dat zei begon ze heel hard te wenen en ze zei me ja ik weet het wat ik allemaal met je doe om je niet weg te laten gaan ik wil dat je blijft je mag alles nu je mag weg en ik zal niet meer bij je chat komen zitten enz.. dus ik dacht als ik het geen kans geef zal ik het nooit weten!! ik heb dat ongeveer een week geprobeerd maar ze begon op andere dingen tegen mij bezig! zodat ik maar geen sms kon sturen of weg kon gaan!!
Ik weet echt niet meer wat te doen! nu ben ik ongeveer een weekje alleen gaan wonen ik heb de stap kunnen zetten natuurlijk voor mij is het ook heel moeilijk want ik voel echt die hechte band dat TE was!!!
nu vraagt ze elke dag aub kom terug! ik heb gezegd als ik me beter voel en je kan me loslaten dan kom ik wel terug! maar ik zou heel graag samen in therapie gaan ik wil er ook aan werken maar zei wild niet! ze wild haar centjes daar niet insteken en ze zegt dat ze geen hulp nodig heeft!!!! Ik heb het ook heel moeilijk want ik blijf mij schuldig voelen omdat ik ze in de steek heb gelaten! Ze blijft maar bellen smssen!! Nu probeert ze me natuurlijk te pakken met de centen! omdat ik nu zo weinig ziekenkas heb!! Op het laatste dat ik thuis woonde toen deed ik alles bijna naar de winkel,bank, sinterklaas spelen zo van die dingen,… allemaal met heel veel plezier maar ik had het gevoel dat ik meer de mama was dan de dochter! want ons mama is echt een schatje alleen op dit vlak kan ik het echt niet meer aan ik weet me geen raad meer ik ben op! Hoe het zo is kunnen lopen versta ik nog altijd niet! En nu zeker omdat ik zo ziek ben word het elke dag erger en daarom heb ik ook die belangrijke stap gezet ik zou heel graag zo snel mogelijk gaan werken! maar hoe ik in deze situatie zit zal het niet snel lukken! Ik hoop dat jullie mij wat raad kunnen geven hartelijk dank al op voorhand. Groetjes debby

20 04 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Debby,

Dank voor je vertrouwen en je indringende verhaal. Je moeder en jij hebben ongetwijfeld ook een band samen, maar er is ook sprake van een binding, zo geef je aan. Als we het geluk niet in onszelf vinden dan zoeken we het vaak buiten ons en klampen ons daaraan vast. uit jouw verhaal krijg ik de indruk dat dit bij jou moeder het geval is. Ze klampt zich aan jou vast. Voor jou werkt dit verkrampend. Je bent een volwassen vrouw en bent vrij in je eigen keuzes. Je moeder reageert kennelijk uit angst en probeert je met manipulaties vast te houden. Je helpt jezelf en haar het beste door daar niet in mee te gaan. Blijf in ieder geval zelfstandig wonen en mocht dat onverhoopt niet kunnen ga dan niet opnieuw bij je moeder in huis wonen. Dat is mijns inziens voor jullie allebei niet goed. Zelf hulp zoeken bij een therapeut lijkt me een goed idee. Je laat je moeder niet in de steek, maar je kiest voor je Zelf. Het zal niet makkelijk voor je zijn als je moeder nog vanuit haar binding op jou reageert, maar dat moet je bij haar laten. Makkelijker gezegd dan gedaan, maar het enig juiste lijkt mij voor jullie beide. Uiteraard lichamelijk zo snel mogelijk weer alles goed zien te krijgen is heel belangrijk. Tot zover dit korte, eerste antwoord. Ik hoop dat je er wat aan hebt. Je kunt me eventueel mailen.

Sterkte en vriendelijke groeten,

Bert-Jan.

21 04 2010
debke

Hoikes

Hartelijk bedankt voor je snelle reactie!! Ik heb er zeker veel aan gehad aan je mailtje!!
Maar ik Heb nog een vraagje je stuurde me: Maar het enige juiste lijkt mij voor jullie beide. Uiteraard lichamelijk zo snel mogelijk weer alles goed zien te krijgen is heel belangrijk. Wat bedoel je daar juist mee?? Proberen terug normaal contact ermee te krijgen is iets gaan drinken ofzo? Zou het nu goed zijn als ik haar paar dagen niet ga opzoeken? Of beter elke dag blijven contact ermee houden? En als ons mama stuurt blijft ze sturen en 20keer het zelfde vragen bv: mis je me? en dan antw ik! en dan terug mis je me echt heel hard en zo gaat dat verder… en blijft ze van alles vragen!! wat is het beste dan als ik reageer want hoe raar het ook klinkt ik ga mee door ik blijf gewoon schrijven dat ik ze enorm graag zie maar dat beseft ze precies niet!! Wat kan je het best doen bij zo’n ontbinding? Zouden wij eruit komen zonder hulp denk je? Maar zei ziet het ook niet in (denk ik)!!! Groetjes, hopelijk tot snel! want ik zit echt met mijn handen in mijn haar ik weet gewoon niet meer met wat ik goed doe!!!

21 04 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Debby, Het beste voor jullie beide is dat je de binding en de angsten en het gedrag van je moeder bij haar laat. Die zijn haar verantwoordelijkheid. Het beste is dat je afstand neemt. Het telkens vragen en telkens contact willen is ook binding en ongezond. Maak haar duidelijk dat minder contact voor beide beter is. Als jij blijft schrijven dan houd jezelf de binding in stand. Ik denk dat professionele hulp het beste is. Afstand nemen in zo’n gebonden situatie kan heel goed zijn en is een prima remedie. Wordt zelf zelfstandig. Als een kind een jaar naar het buitenland gaat wordt de liefde tussen ouder en kind ook niet minder. Maak duidelijke afspraken desnoods wanneer je contact hebt. Als er geen sprake is van mantelzorg o.i.d. dan is een keer per dag wellicht geheel overbodig en al ongezond. Het is uiteraard altijd per situatie verschillend. Maar je situatie komt over als een ongezond contact, zowel wat betreft de hoeveelheid als de inhoud. Of je er last van blijft houden ligt in eerste instantie aan jou. Jij bepaalt wat je wilt. Trek je eigen plan. Succes! Ik ben benieuwd wat het resultaat is. Met vriendelijke groeten, Bert-Jan.

22 04 2010
debke

Bedankt!

Ik heb haar voorgesteld voor samen in therapie te gaan! Ik heb haar duidelijk gemaakt dat we samen hulp nodig hebben niet alleen zei maar ook ik!!! Maar ze zei me: Ik heb geen hulp nodig dat moeten we zelf oplossen en erbij daar geeft ik mijn geld niet aan zei ze me!!! Dus ze denkt echt dat het allemaal oke is!! Ze zegt me elke keer als ze onze vroeger band van ons terug wil! Ik zeg haar dan eelijk dat ik dat niet meer wil en zei pakt dat helemaal anders op zei zegt me dan van amai hoe durf je zoiets te zeggen tegen je eigen moeder!!! Ik kan ze echt niet meer volgen!! En het ergste is dat ze geen hulp wil hebben en dat ze niemand of niemand in vertrouwen neemt en is het echte verhaal verteld! ze liegt alleen maar tegen haar vrienden,collega’s!! Ze draait of keert het zo dat ik niet goed te praten ben!!! Hartelijk bedankt voor je reactie hopelijk kom ik eruit!!! Maar ik zie geen einde….

groetjes debby

22 04 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Debby, het loslaten begint toch echt bij jezelf. Jammer dat je moeder niet in therapie, maar dat is haar vrije keuze. Daar ga jij niet over. Ook zij is een volwassene die haar eigen leven mag bepalen. Laat haar en ga je eigen gang. Bepaal je eigen levensdoel en ga je eigen weg. Volg je Zelf, niet je moeder. Hoe vervelend ook, wat anderen van of over jou zeggen is niet belangrijk. Het einde is dat jij stopt met het in stand houden van jouw binding aan je moeder en dat is tevens het begin: Je eigen verantwoordelijkheid nemen en je eigen levensweg inslaan. Zelfstandig. Jij bent niet en nooit het slachtoffer van je moeder, maar je bent zelf de dader als je als een klein kind aan de hand van je moeder wilt lopen. Ik schrijf: als! Jij kunt alleen bepalen of en in hoeverre je dat doet. Lees de weblichtjes eens na en wellicht heb je baat bij mijn boek. Daar staan wel wat inzichten en tips voor je in.
Houd de moed erin en ga je eigen weg. Zorg goed voor je Zelf. Groetjes, Bert-Jan.

25 04 2010
debby

hoikes,

Ik ben in behandeling bij een psycholoog: en die stelde mij de therapie voor in Antwerpen: de evenaar!!! Ze zeiden tegen me dat ik dat niet nodig heb voor zelfstandig te worden omdat dat allemaal in orde zit maar het is voor de ontbinding meer uit te breiden van ons mama + zelfzekerder worden en trauma’s verwerken van vroeger,… !! Maar die therapie die ik zou volgen is voor 3 a 4 maand! daar blijven slapen alleen in het weekend en ’s avonds ik de week contact met de buitenwereld!! maar ik vind heel erg dat ik mijn vrienden zou moeten achter laten omdat ik ze nu pas terug heb gevonden!! Maar eerlijk gezegt ik zou niet weten hoe ik dit thuis aan ons mama zou moeten vertellen!!! wat is de beste manier??? Ze gaat zeker denken dat ze ons geen goede opvoeding heeft gegeven!! Sorry voor de last maar ik hoop dat ik nog een reactie terug krijg! Ik heb er veel aan als je terug stuurt!! Groetjes debby. Vind jij dit een goed idee als ik dit zou volgen??

25 04 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Debby, Als je vertrouwen hebt in je psycholoog zou ik diens advies opvolgen. vraag alle informatie die je wilt over de therapie die wordt voorgesteld en eventueel referenties. Dat je het vertelt aan je moeder is prima, maar je hoeft het feitelijk niet eens te doen. Prima dat je het wel doet, maar wat zij daar dan van denkt is haar zaak. Zorg en kies eerst voor jezelf en je krijgt in die therapie wel handvatten hoe je dat later met je moeder het beste kunt aanpakken. Je vrienden zullen je stap respecteren en je daarin steunen en zijn er ook als je de therapie achter de rug hebt. Ware vrienden verlies je niet. Je bent nog jong genoeg om alle profijt te hebben uit het verwerken van je trauma’s en Zelfverzekerder te worden. Pak de mogelijkhid nu aan en ga ervoor. Kies voor je zelf. Dan kies je ook voor de band met je moeder en met anderen en niet voor de binding en afhankelijkheid.
Succes. Weer je Zelf worden is het beste dat je aan jezelf en anderen kunt geven. Keep in touch.

15 12 2013
Betsy

Dit is heel herkenbaar voor mij! En het is doorzetten als je voor jezelf wil gaan en je los wil maken. En de reactie van een moeder is dan zo onbegrijpelijk, het maakt je ziek, je krijgt twijfels aan jezelf als dochter, … Ik ben nu al een jaar bezig met mij proberen los te maken maar krijg geen rust. Mijn moeder heeft mij al een heel jaar door blijven chanteren, manipuleren, kwetsen, … Maar ik moet nu voor mijn leven gaan. Ik ben bijna 30 jaar, het wordt tijd om mijn leven te leiden en niet meer die van haar.

Blijf voor jezelf gaan! want ook bij mijn moeder ziet ze niet in dat zij ook hulp nodig heeft.

15 12 2013
Bert-Jan van der Mieden

Beste Betsy,

Dank voor je reactie. Bij een ouder-kindrelatie is er ook sprake van een psychische navelstreng. Jij bent er niet afhankelijk van of jouw moeder dat van haar kant uit wel of niet doet. De binding doorsnijden betekent niet dat je de band doorsnijdt. Neem de regie over je leven in eigen hand.
Wees eerlijk naar jezelf toe als je zelf “voordelen” plukt door het in stand houden van de relatie. Een willekeurig voorbeeld: Als je moeder op je kinderen past en dat de symbiotische relatie in stand houdt en je dat toch wel makkelijk vindt of goedkoper, dan kan dat een “voordeel” zijn dat men niet wil loslaten. We eten soms van twee walletjes, of willen wel de lusten en niet de lasten. Dit in het algemeen gesteld. Ik kan je wel begeleiden in hoe je de regie in je leven weer helemaal (terug) kunt krijgen. Je kunt bellen naar 055 5 22 39 26 of mailen naar bjpvandermieden@pyramide.nl

Sterkte en succes en hartelijke groeten,

Bert-Jan.

16 05 2010
Anna

Beste Bert-Jan,

Ik heb sinds 1 1/2 jaar een relatie met een man (42 jaar) waarvan ik vermoed dat er tussen hem en zijn 8 jaar oudere zus sprake is van een symbiotische relatie. Zij is getrouwd en er is nog een vader in het spel. Ze doen bijna alles samen en van mij als buitenstaander wordt verwacht dat ik samen met hun een team vorm. De zus is heel erg dominant en claimend en probeert iedereen te sturen. Mijn partner heeft een eigen bedrijf waarin zij zich onmisbaar heeft gemaakt door altijd de gehele administratie voor haar rekening te houden. Als er ruzie is dreigt ze het contact te verbreken en te stoppen met haar werkzaamheden. Ze gebruikt het steeds weer waardoor mijn partner weer alles doet om het haar naar haar zin te maken. Ze belt wel zo’n 10 x per dag, vraagt dan wat hij aan het doen is en als hij afwezig klinkt blijft ze doorvragen, ze wil het naadje van de kous weten. Ik ben meestal in de weekenden bij hem met mijn dochtertje, maar als we thuis zijn belt ze mij waardoor ik het gevoel heb dat ze me controleert, wat ik aan het doen ben, wat ik nog ga doen enz. Ook op mijn werk, maar dan neem ik niet meer op en ik heb haar ook gezegd dat ik alleen voor belangrijke zaken op mijn werk gebeld wil worden. Ik heb haar ook verteld dat ik het vervelend vind dat ze me steeds zo uithoort. Ze komt elke dag ongevraagd binnen wandelen bij mijn partner en zijn vader, stoort regelmatig, ook op momenten dat we eens alleen zijn en blijft dan uithoren waardoor mijn partner zich gedwongen voelt te liegen. Als we intiem zijn en ze belt, neemt hij de telefoon op, anders krijgt hij daarna de wind van voren waarom hij niet heeft opgenomen en dat ze zich ongerust maakte. Ze is overbezorgd, gedraagt zich als een overbezorgde moeder. De moeder is 8 jaar geleden overleden, maar broer en zus hebben altijd een heel hechte relatie gehad omdat de zus haar broer altijd heeft bemoedert, verwend, hij heeft van haar altijd gekregen wat hij wilde. Ook nu, ze strooit met cadeau’s, ook voor mij en mijn dochter. Maar ik voel het alsof ze er iets voor terug verwacht. Liefde kun je niet kopen! Ik ben een volwassen vrouw en altijd heel goed in staat geweest voor mijzelf te zorgen en zij wil me het liefst alles uit handen nemen, mij sturen. Maar dat lukt haar niet, ze krijgt geen grip op mij en daar heeft ze veel moeite mee. Regelmatig krijg ik commentaar. Dat ik twee gezichten heb, het ene moment ben ik gelukkig en het andere moment loop ik met de ziel onder de arm. De momenten waarop het lijkt dat ik met de ziel onder de arm loopt, zijn de momenten dat ik het zat ben, dat zijn de momenten waarop ik dagen achter elkaar contact met haar heb. Dat er weer verwachtingen en verwijten komen. En dan ben ik blij dat ik weer naar mijn eigen huis terug kan. Ik heb mijn partner regelmatig gevraagd mij te accepteren zoals ik ben, mij niet te claimen en meer afstand te bewaren van zijn zus, van zijn familie. (hij woont nog in een huis met zijn vader). Hierdoor heb ik meermalen de relatie verbroken omdat het weer eens te ver ging, zo ook nu weer. Het probleem is dat ik waanzinnig veel van hem houdt en dat hij heel erg lief is, ook voor mijn dochtertje. Maar hij ziet niet in dat zijn band met zijn zus veel te ver gaat, dat hij grenzen moet stellen omdat wij anders geen schijn van kans hebben. Vakanties, alles willen ze samen doen. Ik wil graag vakanties plannen met ons drietjes, ik zou ook graag meer dingen met ons gezinnetje doen. Hij wil graag op termijn samen wonen, maar ik wil dat alleen als ik het vertrouwen krijg dat hij ons op de eerste plaats zet en zijn zus een halt toe roept en dat hij niet van mij verwacht dat ik alles opgeef en meevaar met hun stroom. Ik wordt er doodmoe van. Elke zondag samen eten en als het kan ook een aantal keren doordeweeks. Alle plichtplegingen, feestjes enz. worden samen gedaan. Alle feestdagen worden samen gevierd. Met kerst betekent dat, kerstavond, 1e en 2e kerstdag. Als ik met vrienden iets wil afspreken stelt hij voor zijn zus en zwager ook te vragen. Omdat mijn beide ouders zijn overleden wordt het als vanzelfsprekend gezien dat wij met de feestdagen bij hun zijn. Als ik een paar dagen vrij heb en ik plan me leuke dagen met mijn dochter, dan krijg ik verwijten dat ik niet ben komen helpen op de zaak, zowel van mijn partner als van zijn zus. Ik overweeg voor te stellen om in therapie te gaan, maar ik betwijfel dat hij hiermee zal instemmen. Hij ziet wel dat zijn zus heel dominant is, maar hij neemt het voor lief want ze doet ook alles voor hem, hij staat nooit alleen zegt hij dan. Maar daarvoor moet hij veel vrijheid opgeven. Ik heb nu afstand genomen en hem in een brief (alweer) laten weten dat ik zo niet verder wil en kan, dat hij ons als gezin voorop moet stellen en meer afstand moet nemen van zijn familie, duidelijker grenzen moet gaan stellen omdat het anders voor mij niet werkt. In het verleden beloofde hij dan steeds beterschap waardoor we het uiteindelijk weer samen geprobeert hebben, maar in no time was alles weer als vanouds. Zou zijn liefde voor mij sterk genoeg zijn om uit die symbiotische relatie met zijn zus te komen, iets wat al die jaren in stand is gehouden of is dat een illusie?

16 05 2010
Bert-Jan van der Mieden

Zoals jij het beschrijft komt de relatie van je partner met zijn zus als ongezond over. Het is de vraag of prive en zakelijk niet veel beter gescheiden dienen te worden. Maar dit is slechts een indruk. Hoe het e.e.a. precies ligt weet ik natuurlijk niet. Of het gezond is dat de zoon en de vader bij elkaar wonen kan ik uiteraard ook niet beoordelen. Het is goed dat ieder zich in deze situatie diens eigen schijnmotieven, bijmotieven en hoofdmotieven realiseert ten aanzien van de basis van de onderlinge relaties en het daaruit voortvloeiende gedrag. De zus kan de moeder/vrouw niet vervangen. Ieder heeft diens eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van het omgaan met relaties en met de eigen verantwoordelijkheid. Mij lijkt het allerbelangrijkste op dit moment dat jij je je eigen zielsverlangen realiseert ten aanzien van relaties en hoe jij zelf de ideale situatie wilt voor jezelf, voor jou en je partner. en voor jou en je dochter. En ook heel praktisch ten aanzien van samenwonen en het vieren van feestdagen en vakanties, e.d. Dat is noodzakelijk om je eigen grenzen te verkennen en te bewaken. Doe dat vanuit het besef dat je alleen echt van een ander kunt houden als je ook goed voor jezelf zorgt en je grenzen stelt en je eigen privacy borgt. Er hoeft geen sprake te zijn van of jij of zijn zus, maar dat kan alleen als zowel jij als je partner bij jullie zelf te rade gaat hoe jij/hij het echt wilt en dat jullie dat samen in alle openheid bespreken. Neem daar dan ook de consequenties van in acht. Een objectieve buitenstaander zou dit proces goed kunnen begeleiden als jullie daar zelf niet uitkomen. Daar lijkt het op, gezien het feit dat je aangeeft dat het al vaker geprobeerd is. Het woord therapie schrikt vaak af. Als externe vertrouwenspersoon kan ik helpen bij het in kaart brengen en analyseren van de individuele en gezamenlijke wensen en verwachtingen en helpen eventuele aanwezige kluwen te ontwarren. Een proces waarbij ieder tot zijn/haar recht komt is mogelijk. Insteek kan zijn: ieder van ons ervaart dat er spanningen zijn en we willen allemaal dat we gelukkig(ger) zijn. Zullen we er eens iemand bij halen die niet kijkt naar de schuldvraag, maar die ons helpt om beter met elkaar om te gaan? Ik hoop dat je hier wat mee kunt. Met vriendelijke groeten, Bert-Jan.

20 07 2010
debby

Hoi;
Nu ongeveer 4maand geleden ben ik alleen gaan wonen! De band met ons mama blijft heeeel slecht! We kunnen niet samen praten! Er word zelfs bijna niets meer gezegd! Ze heeft me over een maand gezegd: Je bent niet meer welkom bij mij thuis! Dus wat doe ik al ongeveer een maand niet meer naar huis gaan wanneer zij thuis is! Maar ik blijf nog wel altijd contact houden met mijn grootouders en oudere broer (29j) die ook nog thuis woont! Nu hebben mijn grootouders mij verboden om nog contact te leggen met hem! Omdat ze vinden dat ik een mes in ons mama hare rug steek! Maar als ik niet meer welkom ben dan ga ik natuurlijk niet wanneer ons mama thuis is! Of zie ik dat allemaal verkeert?? Ik hoop dat deze miserie snel voorbij is! Ik ben dat zo beu maar ik heb ook niet de moed om weeral alles te vergeten en te vergeven!! Het is al jaren bezig… Ze kan mij en mijn broer gewoon niet loslaten! Maar ze reageert helemaal fout op me, ze duwt me volledig van haar weg😦 Dat voel ik enorm goed aan! Ik heb er eventjes allemaal genoeg van! Mijn grootouders weten dat ons mama niet goed bezig is dat zeggen ze zelf en toch willen ze dat ik al het water bij de wijn doe!!! Ze willen die ruzie niet meer maar ik ook niet! Maar het is toch niet aan mij om weeral alles goed te maken! Wat vind u wat ik moet doen? Ik ben weeral ten einde raad!

Alvast bedankt
Groetjes Debby

21 07 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Debby,

Goed dat je op jezelf woont. Je kunt de ander niet veranderen en je doet er goed aan voor jezelf te kiezen in deze. Dat betekent o.a. dat jij je niet door je grootouders, of door wie dan ook, laat voorschrijven met wie jij wel of niet omgaat en contacten onderhoudt. Dat gaat hen en niemand iets aan. Dat is iets tussen jou en de betrokkene(n). Het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar ook de mening van de ander over jou, kun je bij de ander laten. Openstaan voor kritiek is prima, maar realiseer je wel dat mensen heel vaak hun eigen problemen afreageren en hun eigen gedachten en gevoelens projecteren op anderen.(Vandaar het gezegde:”wat je zegt over een ander ben je zelf). Jij hebt jouw waarden en normen, jouw mening en visie en jouw eigen zelfbeeld en mensbeeld. En je eigen wil en verantwoordelijkheid. Als je die allemaal voor jezelf helder hebt dan sta je steviger in je schoenen. Als een rots in de branding. Vraag indien nodig professionele hulp om dit goed voor elkaar te krijgen. Sterkte en hartelijke groeten,

Bert-Jan van der Mieden.

30 07 2010
Lonneke

Dag Bert-Jan,

Zijn er ook boeken over het onderwerp symbiose in relaties?met name symbiose waarbij parasitisme een rol speelt voornamelijk in de moeder-zoon relatie sfeer?
Korte situatie-schets: zoon (32) woont bij moeder. Zoon zit in een web wat hij zelf niet ziet maar waar hij wel aan onderdoor gaat. Hij geeft alleen maar, stelt geen grenzen en wil iedereen tevreden houden. Moeder die emotioneel kan chanteren…kortom best moeilijk om daar als partner mee om te gaan.En vandaar mijn vraag of er boeken over zijn.

Groetjes Lonneke

31 07 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Lonneke,

Bedankt voor je vraag. Als je op google “symbiose en ouder-kindrelatie” intikt dan kom je een aantal boeken tegen. Ik ken de situatie niet, maar het bij de ouder(s) blijven wonen op die leeftijd is veelal niet gezond. Zelfstandig gaan wonen (en dan ook de was niet brengen) is al een eerste stap. Waarom blijft de zoon daar wonen is de vraag. Dat zegt ook iets over de zoon. Ook als dat vanwege mantelzorg voor de ouder is, dan is het van belang om elkaars grenzen te respecteren en de (wederzijdse) afhankelijkheid te minimaliseren. Hetzelfde geldt als een kind (tijdelijk) weer bij de ouder(s) gaat wonen na een echtscheding. Er wordt op meerdere niveaus door mensen gechanteerd: ook op fysiek, mentaal, sociaal, relationeel en spiritueel niveau. Waarbij grenzen ook wederzijds op de verschillende niveaus overschreden worden. Het is te begeleiden uiteraard.
In mijn boek ga ik niet specifiek in op symbioseproblemen, maar geef ik wel inzicht in de psychologische achtergronden en over wat zich op de diverse levensniveaus afspeelt. Een wat uitvoeriger antwoord dan je vroeg, maar hopelijk hebben jij en andere lezers er iets aan. Succes en vriendelijke groeten, Bert-Jan.

31 07 2010
Lonneke

Dag Bert-Jan,

Het is fijn dat je zo snel een reactie geeft (zie ik ook bij de andere vragen aan je)
Ik zal zoeken via google. De reden dat hij nog thuis woont komt (denk ik) omdat zijn vader is overleden toen hij in de 20 was. Je hebt gelijk dat het veel zegt over hoe hij is. Een zacht type, die zorgzaam is en ook eigenlijk nog in een rouw proces zit.Ook zijn moeder.Er is nooit over gepraat, er wordt niet geknuffeld maar die binding doet het hem denk ik. Moeder gaat vaak te ver in hem claimen, ze weet dat ze door hem een schuldgevoel te geven hem weer bij zich kan krijgen. Hij doet ontzettend veel voor haar, geeft veel op voor haar en het enige wat hij terug krijgt is dat hij niets goed doet. Ze ziet het niet en hij ook niet. Er is nog een lange weg te gaan en ik probeer zoveel mogelijk geduld en tijd te geven en ook mijn eigen grenzen aan te geven. Ik had al wat tips van je uit je vorige antwoorden gelezen. Ondertussen probeer ik zelf veel leuke dingen te doen, zodat hij uit zichzelf misschien zijn eigen behoefte voelt, innerlijke behoefte om daarin mee te doen.Eerst ga ik maar op boekenjacht.

groetjes Lonneke

31 07 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Lonneke,

Ik probeer inderdaad altijd binnen 24 uur te reageren. Dat lukt niet altijd hoor. Je toelichting is helder. Voor beide is deze situatie niet gezond. De kans op escalatie en/of verergering is niet ondenkbeeldig. Het weerhoudt hem ook wellicht om zijn levensgeluk te kunnen vinden met een partner. Ik raad beide apart en wellicht ook gezamenlijk een paar gesprekken aan. Vanuit mijn professie kan ik dat doen. Laat de insteek zijn dat de relatie altijd beter kan en “als mensen veel hebben meegemaakt dan is het verstandig om daar eens met “een onafhankelijke derde” over te praten. Dat helpt hen individueel en biedt perspectieven voor hun relatie. Het noemen van “therapeut” schrikt vaak af, dus ben ik wellicht beter aan te duiden als “vertrouwenspersoon”. Nog een tip: Boeken kunnen je wijzer maken, maar ook van de wijs brengen. Iemand die een boek leest over borderliners of de ziekte van asperger vindt wellicht kenmerken terug bij zichzelf, maar dat wil nog niet zeggen dat het een borderliner, enz. is. Wees dus altijd kritisch.
Alle goeds toegewenst en hartelijke groeten, Bert-Jan van der Mieden.

29 08 2010
Lonneke

Hallo Bert-Jan,

Al een aantal malen had ik een hele lap tekst hier neergezet, maar toch weer gewist omdat het meer een ´van me afschrijven´ was. En ook, bedacht ik me elke keer weer, dat het wel openbaar hier op internet komt te staan en dat voelt ergens toch niet prettig. In een ´van je afschrijven´benoem je nou eenmaal veel meer details. Hoe erg dat afschrijven ook helpt, ik hou het nu even op je vorige reactie. Je reactie had me wel aan het denken gezet, over de boeken. En ik denk dat je gelijk hebt.Bij mij kwam ook de vraag op of er wel over wilde lezen. en mijn antwoord daarop was nee. Want voor mij zou het inderdaad een valkuil zijn. En het probleem is duidelijk wat er speelt. (Jouw boek daarentegen zal ik wel voor open staan. Puur om de bewoordingen, de inzichten, herkenningen en mijn interesse) Ook had je geschreven dat hulp van een derde nodig zou zijn. Dat is ook nodig. Al vanaf het begin. Maar nu helemaal want het begint al te escaleren (vriend gaat het huis uit vanwege nieuwe baan, moeder beseft dat ze alleen komt te wonen en vertoont zeer ziekelijk gedrag). Alleen voor hulp wordt niet open gestaan. En dat is het jammere. Maar er is nog een kleine weg te bewandelen naar wat hulp, van een familielid (uitwonende broer). En dat begint nu zich wat te openen. en wie weet, als mijn vriend (want het is mijn initiatief) zich daarbij goed voelt kan een stap verder gezet worden dat ook mijn vriend gesprekken aan wil gaan met een derde.
Voor mezelf is het wel heel heel fijn om alle verhalen hierboven te lezen. Alleen al hoe je in je reacties terug dingen bewoord.

groetjes Lonneke

5 09 2010
Bert-Jan van der Mieden

Beste Lonneke,

Ik heb, zoals je ziet, de vorige reactie, die inderdaad vrijwel dubbel bleek, niet geplaatst. Je zult er wel begrip voor hebben dat ik je alleen in een gesprek en met mijn boek verder kan helpen. Kernvraag blijft wat jouw eigen zielsverlangen is en welke gevoelens jij voor je vriend hebt en of en hoe jij verder wilt gaan met hem en met zijn moeder. Ieder is vrij om wel/geen hulp te vragen. Jij kunt de ander daartoe niet dwingen en dat moeten we niet willen ook. Mijn boek kan je helpen in het realiseren van je verlangens omtrent je zelf en omtrent je relaties. Vandaar dat ik het je aanbeveel. Relaties bestaan, zolang wij schijn hebben, uit een band; de werkelijke relatie met de ander en uit een binding; de afhankelijkheidsrelatie met de ander. Het is goed daar een onderscheid in te maken. Tevens is het goed om ons te realiseren wat onze hoofdmotieven, onze bijmotieven en onze schijnmotieven zijn in ons doen en laten, dus ook ten aanzien van onze relaties. En ten derde is het goed om je eigen levensplan te maken: wat is jouw levensdoel, je levensopdracht, levensopgave en welke doelstellingen heb jij in leven, wonen en werken? “De mens in de 21e eeuw” is een lees-, studie- en…..werkboek, die je met het beantwoorden van die nogal pittige vagen helpt. Ik hoop dat je met dit antwoord en “huiswerk” vooruit kunt. Alle goeds toegewenst en ik verneem graag van je hoe het met je gaat. Met hartelijke groeten, Bert-Jan.

4 02 2011
Ellen

Beste Bert-Jan,
Ik ben een vrouw van 26 en heb het nodige meegemaakt. Mijn moeder is 3 keer gescheiden en ik heb altijd het idee gehad dat ze niet van me hield. Ik ben in therapie, voornamelijk omdat ik heel onzeker ben en niet goed weet wie ik zelf ben. Mijn stiefvader vertelde me dat mijn moeder een symbioot is. Dit is voor mij een eye opener, want ik vond het altijd erg vreemd dat mijn moeder bij iedere persoon een andere mening had en altijd met iedereen meepraatte. Nu doet mij een symbioot erg denken aan een sensitieve narcist. Zit hier een verband in?
Alvast bedankt en vriendelijke groet,
Ellen

4 02 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Ellen,

Dank voor je reactie. De vraag is wat je onder een symbioot verstaat. Als je hier bedoelt dat je moeder een “inwoner” zou hebben, dus in voelen en/of denken beinvloed wordt door iemand die bij haar binnendringt, dan is mijn reactie het volgende: Wees er voorzichtig mee. Het fenomeen bestaat en komt voor en mensen kunnen daar inderdaad last van hebben. Maar als iemand het over de betrokkene gaat zeggen, dan is het noodzakelijk dat het gecheckt wordt bij de betrokkene of door een deskundige. En dan nog, in het laatste geval. De betrokkene moet het erkennen en herkennen, anders heb je er niets aan. Maar een ding is zeker: een inwoner heeft altijd een aangrijpingspunt in de psyche van de betrokkene. Dus je hebt altijd te maken met de schijnpersoonlijkheid van de betrokkene. Gelukkig maar, want dat is tevens de sleutel tot de oplossing. Als de betrokkene weet waar de inwoner op aangrijpt, op welke zwakke plek, bijvoorbeeld een angst of onzekerheid, dan kan de betrokkene de inwoner “aanpakken” en er grip op krijgen. Ik ken jouw moeder natuurlijk niet, maar in het algemeen kan gesteld worden dat het omgaan met relaties allereerst en altijd iets is van de betrokkene zelf. Diens schijn en zijn. Oneigenlijk gedrag en relationele problemen toedichten aan een inwoner kan ook en uitvlucht zijn om de eigen schijn niet te hoeven zien en aanpakken. Mensen hebben wel eens de neiging “etiketten” en ziektebeelden als excuus te gebruiken.
Dat lost niets op. Wat de oorzaak ervan is dat je moeder bij iedere persoon een andere mening had weet ik uiteraard niet. Meepraten met iedereen kan duiden op een enorme onzekerheid, minderwaardigheidsgevoelens en -gedachten en/of een angst. Een symbioot is niet per definitie narcistisch. Iedere inwoner diens eigen persoonlijkheid. Wat jou zelf betreft:
Jouw vader en jouw moeder zijn in de eerste plaats mens, met ieder hun eigen levensverhaal, levensloop en levensopgave en levensopdracht. Net zoals jij. In de tweede plaats zijn ze pas jouw ouders. Als ik je een tip mag geven: Realiseer je dat jij ook in de eerste plaats mens bent, met je eigen zielsverlangens, levensweg, enz. Ga daarvoor. Je bent niet voor niets bij deze ouders geboren. Kennelijk levert dat ook veel problemen op. Daar ben jij op gebouwd en je krijgt kracht naar het Kruis. Zij zijn lesmateriaal voor jou en bouwstenen voor jouw levensweg. Ik hoop dat het je helpt er op deze manier eens naar te kijken. Je hoeft hun eventuele oneigenlijke gedrag niet goed te keuren natuurlijk, maar bedank ze van binnen voor het lesmateriaal dat zij voor je zijn. Jij bent dat ook voor hun. En maak je zelf niet afhankelijk van ze. Ga je eigen weg, volgens jou diepste wil en verlangen. En als je hier iets aan hebt: je naam Ellen komt van Eleonora, hetgeen betekent:”God is mijn licht”. Vertrouw op je Oorsprong. Van je ouders kreeg je je lichaam en dat niet alleen, maar je wezen kreeg je van het Leven.
Ik hoop dat je aan deze gedachten en overwegingen wat hebt. Sterkte en hartelijke groeten, Bert-Jan.

5 02 2011
Ellen

Lieve Bert-Jan,
Duizend maal dank voor uw reactie. Ik heb me vaak een slachtoffer gevoeld (hoe erg ook), maar u laat me inzien dat mijn ouders mijn lesmateriaal zijn. Als kind besefte ik dit, maar ergens ben ik het kwijtgeraakt. Ik ga ook proberen mijn eigen weg te zoeken, ookal vind ik dit erg lastig. Heb nog geen idee hoe ik bij mijn ware verlangens kan komen.
Mijn moeder zegt overigens zelf ook dat ze een symbioot is en ze denkt dat ik dat ook ben.
Nogmaals bedankt. Veel succes en de hartelijke groeten terug.
Ellen

6 02 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Ellen, Dank voor je reactie en fijn dat je er wat aan hebt. Wat verstaat jouw vader en wat verstaat jouw moeder en wat versta jij nu onder een symbioot?
En op grond waarvan is jouw moeder volgens jouw vader een symbioot, denkt jouw moeder dat zij het is en dat jij het ook bent? Stel dat jullie er alle drie hetzelfde onder verstaan en ervan overtuigd bent dat je het inderdaad bent, wat heb je daar dan aan? Wat helpt dat jou Ellen? En ben je je dan bewust van het gevaar dat je weer samen alle drie hetzelfde bent en dat gegeven door de schijnpersoonlijkheid weer gebruikt kan worden om weer afhankelijk te zijn van elkaar? “We zijn samen…….” Vanuit schijn is dat Brrrrr. Van etiket tot etiklit, als je begrijpt wat ik bedoel. Je bent geen “etiket”, je bent Ellen. Je zielsverlangens vind je in jouw eigen ziel, je Zelf. In mijn boek “De mens in de 21e eeuw” vind je inzichten en handvatten die je bij de realisatie daarvan kunnen helpen. Dat kan je bestellen via http://www.pyramide.nl. Hartelijke groeten, Bert-Jan.

7 02 2011
Ellen

Lieve Bert-Jan,
Dankuwel voor nog een reactie. Zij verstaan onder een symbioot (en dus ik ook) iemand die alles van een ander kopieert om zo aardig gevonden te worden. Als een soort cameleon passen zij hun kleur aan. Ze zijn niet echt, maar ze zijn wat de ander verwacht dat ze zijn of beter gezegd wat zij denken dat de ander wilt dat ze zijn. Zo is mijn moeder (dat zegt ze zelf), maar hier herken ik mezelf maar licht in. Zij en mijn stiefvader zien mij zo. Ik ben geen ziektebeeld. Ik ben Ellen en misschien zijn er ziektebeelden waarin ik delen van mezelf herken. Waarin u gelijk heeft is dat ik toch afhankelijk van ze ben. Ik zou graag willen dat mijn ouders blij met me zijn, blij om me te zien, maar ik heb van u denk ik al geleerd dat ik dat moet loslaten en blij moet zijn met mezelf, dan maakt het niet meer zoveel uit wat een ander vindt. Theorie blijft altijd makkelijker dan de praktijk, maar ik ga hieraan werken. Bedankt voor de verwijzing naar uw boek, hopelijk vind ik zo mijn ware verlangens.
Nogmaals dank en hartelijke groeten,
Ellen

8 02 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Ellen,

Boeiend dat ene woordje dus in de zin “en dus ik ook”. Maar het is helder wat je onder symbioot verstaat. Dan lopen er zeer velen rond. In meerdere of mindere mate. Wellicht is op ieder mens een etiketje te plakken van delen van ziektebeelden. Je inzicht is heel belangrijk en theorie is inderdaad makkelijker dan de praktijk. Maar we komen allemaal telkens een stapje verder als we willen. Mijn boek is in eigen beheer uitgegeven dus je kunt het via de website van Pyramide bestellen, als je wilt. Succes in ieder geval. Dank voor je openheid en vertrouwen. Voor mij en anderen ook weer leerzaam. Ik hoop nog eens van je te horen hoe het je is gegaan. Hartelijke groeten, Bert-Jan.

9 02 2011
Ellen

Lieve Bert-Jan,
Ik zal het zeker laten weten hoe het me gaat. Soms kunnen dingen ook heel snel gaan. Nogmaals bedankt voor het mooie werk wat je verricht.
Vriendelijke groeten,
Ellen

30 05 2011
Natascha Brakkee

Beste Bert,
Ik vind het gewoon fijn om te reageren, omdat ik na 20 jaar uiteindelijk geen symbiose meer heb met mijn moeder. Mijn moeder heeft borderline en …….
Ik heb tot de dag van vandaag nog nooit iets gelezen over andere mensen die succes vol uit een symbiose zijn gekomen. Ik denk werkelijk, omdat mijn moeder zo gestoord is al je maar wensen kan, ik van geluk mag spreken dat ik normaal ben geworden. Ik slik geen medicijnen, ik heb geen drugs verslaving, enz enz. Ik heb mezelf, mijn ware zelf terug gevonden en ik ben uiteindelijk een normaal mensen geworden. Ik heb op mijn 40ste een nieuw leven gekregen. Ook al ben ik precies de helft van mijn leven bezig geweest om los van haar te komen. Ik eindig daarom ook met de volgend tekst (ik ben erg trots dat ik dit kan voelen): Ik ben bang voor mijn moeder en dat is gezond, ik ben niet bang voor de wereld, maar voor haar en haar wereld.
Het klinkt heel simpel, maar het is ongelofelijk moeilijk en de weg om dit te bereiken, heeft ongelofelijk veel tranen en diepe diepe pijn gekost, maar gelukkig bezit ik “ondragelijk” veel kracht en dus geluk. Ik gun ieder een het zelfde toe, maar ik kan het ook erg goed begrijpen als mensen in de symbiose blijven, want los komen ervan …. doet zo veel pijn! maar het is wel de moeite waard!

Natacha

1 06 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Natacha,

Dank voor je open reactie. Hoe moet ik dat zien, dat je los bent van de symbiose maar toch aangeeft angst te hebben voor je moeder? Dat lijkt namelijk tegenstrijdig, maar wellicht vraagt het om een verduidelijking. Angst voor een ander duidt namelijk m.i. veelal op een binding. Voor de duidelijkheid: Ik maak verschil tussen een band en een binding. Bij de laatste is er sprake van afhankelijkheid op basis van schijn.
Hartelijke groeten, Bert-Jan.

13 07 2011
Anoniem

Hallo Bert,

Ik ben bang om in een sybiotische te geraken. Ik hou altijd afstand.
Als ik veel om iemand geef en mezelf open dan houd ik mij krampachtig vast uit angst om de ander te verliezen. Ik verlies mezelf in de ander, met zorgen en redden, ik ben me ervan bewust ik weet alleen niet echt hoe ik het anders kan doen, hoe ik in contact kan gaan en toch bij mezelf kan blijven.

Ik heb 15 jaar met een alcohlist geleefd, we hebben twee jonge kinderen. Twee jaren geleden ben ik gescheiden, ik heb voor mezelf en mijn kinderen gekozen (ik heb een zoon met ADHD en een dochter met PDD-NOS).
Ik heb mezelf zo weggecijferd. Ik was alleen maar aan het zorgen en redden. Ik ben mezelf voorbij gehold en ontzettend moe.
In mei is mijn ex-man overleden aan darmkanker. Eigenlijk is het allemaal heel verdrietig.

13 07 2011
Bert-Jan van der Mieden

Je zult begrijpen dat er via de mail nauwelijks van hulp sprake kan zijn in deze. Je hebt veel meegemaakt en ook de huidige situatie lijkt me verre van makkelijk. Belangrijk is in ieder geval dat je ervoor zorgt dat je rust neemt en meer rust krijgt. Je zult je energie hard nodig hebben. Je bent denk ik zeer gebaat bij een paar goede gesprekken. Heel veel sterkte en indien je hulp wilt kun je contact opnemen.

17 07 2011
Anoniem

Hallo Bert,

Ik vond het even prettig om mijn verhaal te schrijven.
Ik dacht in een symbiotische relatie terecht gekomen te zijn, dat ik niet meer zonder de hulp van iemand kon die dicht bij ons staat. Eigenlijk was ik denk ik gewoon wat teleurgesteld in die ander dat deze ons niet verder kon helpen / steunen.
Ik vraag me af hoe mensen in een symbiotische relatie geraken?

Het valt mij inderdaad niet mee allemaal.
ik zal tijd en rust nemen dan zullen wonden waarschijnlijk wel helen.
Met vertrouwen in mezelf vooruit en z.n. zal ik je om hulp.

bedankt,

groetjes Linda.n,

21 08 2011
madelon

Ik wil eigenlijk mijn eigen verhaal kwijt.Ik kom uit een gezin waarin veel verkeerde en ongezonde patronen zitten.Ik ben altijd afhankelijk geweest van veiligheid bij andere mensen te halen.In het transformatieproces waarin ik nu zit leer ik mezelf kennen maar ook wat mijn grenzen zijn.Het betekent dat ik mijn eigen ruimte in ga nemen en terugpakken; deze gaf ik aan mensen in mijn omgeving. Ik ontvang nu veel weerstand en boosheid. Ik heb geen zin om gemanipuleerd te worden. Ik heb gehoord dat ik ten koste van anderen voor mezelf opkom, dat ik keihard ben. Mijn oudste zussen zie ik niet meer. Na geschreeuw dat ze de relatie wel zouden verbreken en mij altijd verkeerd gezien hebben, voelde ik dat ik zelf op deze manier geen contact wilde hebben. Ik zelf moet en wil leren om op een goede manier te communiceren. Het schreeuwen en opblazen naar mij om vervolgens alle schuld op mijn bord te leggen werkt niet meer. Sterker nog, ik voel heel diep van binnen afkeer tegen mijn zussen. De “hulp” die zij mij altijd gegeven hebben was niet onvoorwaardelijk.

Zolang ik me klein en afhankelijk opstel ben ik in hun ogen een goed mens. Op het moment dat ik mijn eigen weg ga volgen en ga terug reageren ben ik dat in hun ogen niet meer. Dat zegt dus meer over hun als over mij. Ik heb altijd gevonden dat ik niet de moeite waard was, nam overal de schuld op me en deze kennis wordt nu tegen mij gebruikt. Het mij gaan zitten negeren in een huiskamer, het boos zijn dat ik niet gelijk terugbelde; terwijl zij zelf wel bepaalde of zij wel of niet gelijk terugbelde of de hoorn erop legde of een gesprek afkapte het was allemaal ongelijkwaardig. Toen ik voor de 1e keer een week niet terugbelde was de wereld te klein. En toen ik hardop aan de telefoon zei toen ik zo een boze en opgeblazen houding over me heen kreeg, o dit heeft geen zin op deze manier ga ik geen telefoongesprek voeren was ik zo hard in hun ogen geloof me. Maar eigenlijk vind ik dreigen met het verbreken van een relatie hard en totaal niet liefdevol. Ik heb ook gezegd dat ik reageer op hun houding en energie en dat niet alles op mijn bord neergelegd kan worden. Daarop wordt niet gevraagd wat bedoel je daar eigenlijk mee. Nee er ontstaat geen gesprek. Weer krijg ik boosheid over me heen. Ik vind het verdrietig dat het zo loopt maar het lukt me niet meer om mij volledig als een pingpongbal heen en weer te laten stuiteren.

Ik ervaar in mezelf ook veel boosheid dat ik het zelf zover heb laten komen. Maar ook dat de ander geen zelfreflectie heeft en het de gewoonste zaak van de wereld vind om alles op mij af te reageren en te schoppen, vertrouwelijkheden tegen mij te gebruiken en andere mensen tegen mij op te zetten. Ik ben al een stuk verder om het te doorbreken maar ben er nog steeds niet. Ik heb geen vertrouwen om nieuwe dingen te leren. Ik ben traag van begrip, heb veel uitleg nodig en doe er langer over om mij dingen eigen te maken. Dat geeft irritatie op mijn werk. Ik loop weer tegen vooroordelen aan van andere mensen. Zij weten niet hoeveel moeite het me kost en dat het geen gemakzucht is maar dat ik tegen problemen in mezelf aanloop. Dan is weer de grond onder mijn voeten weg en laat ik weer de ander macht over mij uitoefenen. Ik ben er dus nog steeds niet vanaf en voel dat dit mij bergen met energie kost. Ik weet niet hoe ik hiervan af moet komen. Opmerkingen van andere mensen o dat hebben we allemaal of iedereen heeft zijn dingen daarmee gaan mijn problemen niet weg. Ik zeg dat toch ook niet tegen andere mensen? Ik weet dat je op de aarde bent om te leren maar o wat vind ik dit een moeilijk en zwaar proces.

21 08 2011
Bert-Jan van der Mieden

Dank voor je open reactie. Er is sprake van wederzijdse afhankelijkheid. Je beseft dat het ook bij jezelf ligt. je zussen zijn verantwoordelijk voor hun eigen proces en jij kunt hen niet veranderen. Moet je niet eens willen. Ieder mens is verantwoordelijk voor diens eigen proces, dus bepaal je ook tot jouw eigen bewustwordingsproces is mijn advies. In afhankelijkheidsrelaties ontstaan veelal tik-tak-reacties, waarbij mensen op elkaar vanuit diens schijngedrag reageren. Veela gepaard gaande met projecties over en weer. Op de website http://www.ikverbind.nl vind je de acht menselijke eigenschappen. Voor je zelfontplooiing helpt het om je die te realiseren. Onder boosheid ligt vaak verdriet. Het heeft geen zin om je boosheid op de buitenwereld te richten. Die verander je niet. Richt je op je innerlijke boosheid en realiseer je de verlangens die daaronder liggen. Ik kan je als psychotherapeut wel verder helpen als je dat wilt. Therapeutische begeleiding zal je helpen om ook de situatie op het werk in goede banen te leiden. Er zijn werkgevers die de begeleiding als coaching vergoeden. Zie http://www.pyramide.nl. Ik hoop dat je iets aan deze beantwoording hebt en wens je alle sterkte en succes toe. Vertrouw er hoe dan ook op dat je nooit alleen staat.

11 11 2011
Marga

Hallo Bert,
Ik vind het moeilijk om in een kort schrijven mijn situatie duidelijk te maken maar ik zal een poging doen. Mijn moeder is haar hele leven een ‘aardig’ afhankelijk persoon geweest, vooral afhankelijk van mijn vader. Mijn vader is nu 15 jaar geleden overleden aan kanker. Sindsdien zit zij in een ‘slachtofferrol’, zoals ik het zie. Ze heeft de draad van haar leven wel weer opgepakt maar niets is zo erg, als wat haar overkomen is. Ze zegt ook vaak als er iets id familie is; ik bemoei me er niet mee, ze zoeken het maar uit.Het enige waar ze echt een eigen mening over heeft is haar geloof, daar is ze heel standvastig in en vind het ook heel erg dat haar eigen kinderen hier bijna niets aan doen, dat laat ze regelmatig merken (met opmerkingen). Ze vind ook dat er weinig naar haar omgekeken is na het overlijden van mijn vader, ik vind dat ze zelf ook wel wat meer dankbaar mag zijn naar anderen, hoe klein een gebaar ook is. Nu is ze net een week bij mij (40 jr.) en mijn gezin (man, 2 dochters) op bezoek geweest en hoewel ze gelukkig weer aardig geniet van de dingen, ze loopt als een ‘schoothondje’ achter me aan en heeft hele aparte denkwijzes over het leven. Bijv. 2 jaar geleden heb ik, samen met mijn moeder een conflict gehad met mijn broer (haar zoon). Het gevolg was dat mijn broer een tijd (2 maanden) niet met mij of mijn moeder contact wilde. Nu zegt mijn moeder dat ze dit nooit meer mee wil maken, maar dan bedoelt ze dat ze dus alles maar gaat accepteren omdat ze geen ruzie meer wil. Ik vind dit zo erg; ik zou juist zeggen; ik wil dit nooit meer meemaken maar ik ga niet over mijn eigen grenzen heen, dan maar weer een conflict.
En als laatste wil ik als voorbeeld geven; ik heb naar de familie (dus ook mijn moeder) een voorstel gedaan om met kerst uiteten te gaan (een tractatie van mijn man en mij), de reactie van mijn broer/schoonzus was heel lauw; oh, wij wilden misschien ook iets gaan doen. Waarop ik reageerde met, ok, we hebben nog niets concreets besloten, dus we kijken wel. Nu zegt mijn moeder deze week tegen mij, kom op, gaat er nog iets gebeuren met Kerst of niet?
Dit schoot mijn man helemaal in het verkeerde keelgat (heeft dit niet rechtstreeks naar mijn moeder geuit) en zei later tegen mij dat hij dit echt
belachelijk vond, zij kan zelf toch ook het initiatief nemen en als niemand iets
doet, zelf ons bij haar uitnodigen of iets anders? Ze neemt nooit zelf initiatief, altijd moet een ander het regelen.En weer het zinnetje; jullie zoeken het ook maar uit, net of het haar niets aangaat. Dit gaat al jaren zo en ik ben het eigenlijk langzamerhand zat aan het worden. Mijn man zegt altijd, je moeder is een goede huishoudster (praktisch gezien zorgt ze heel goed voor ons) maar ze is geen echte moeder!
Ik ben deze week wel echt dicht bij mezelf gebleven, normaliter ben ik altijd gebroken als mijn moeder op bezoek is geweest, dit keer merk ik dat ik veel relaxter was gelukkig. Misschien moet ik steeds meer mijn grenzen aangeven en heel duidelijk zijn? Misschien ook eerlijk tegen haar zeggen dat ik de uitspraken die zij doet, niet vind kunnen? Vind het heel moeilijk.
Excuses voor het lange verhaal.

11 11 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Marga, dank voor je openhartige verhaal. Het zal voor velen herkenbaar zijn, met andere voorvallen, maar op hetzelfde neerkomend. We hebben allemaal onze eigen gevoelens, gedachten en aannames, gebaseerd op onze eigen ervaringen in het verleden. En dan communiceren we met elkaar vanuit ons Zijn en vanuit onze schijn: onze minderwaardigheidsgevoelens en -gedachten, onze boosheid en frustraties. En reageren we veelal op elkaar af en projecteren we op de ander. De enige oplossing is zelfkennis, je kwetsbaar durven opstellen en openheid naar de ander. In de praktijk is dat een open houding en het op een positieve niet oordelende manier stellen van de waaromvraag. Dus niet oordelen, maar vragen wat de ander bedoelt. Vaak komt men er niet uit en is de drempel naar een onafhankelijke derde die de communicatie in goede banen kan leiden te hoog. “We gaan toch zeker niet in therapie”. Maar waarom niet een avondje of in een weekend een keer bij elkaar komen en met een derde als deskundige twee sessies “hoe willen en kunnen wij het beste met elkaar omgaan?” Twee sessies omdat er tussen de eerste en de tweede een aantal weken zit zodat we kunnen toetsen of het in de praktijk werkt. Als je met elkaar de kosten deelt hoeft het financieel geen belemmering te zijn. Het is dan een betere investering dan een duur Kerstdiner, of het maakt een gezellig Kerstdiner weer mogelijk. Wie dat wil kan mij via mail of telefonisch bereiken: bjpvandermieden@pyramide.nl of 055 5 22 39 26. Maar wat ieder zelf kan doen is behalve het bovenstaande ook je grenzen bepalen en stellen en je afhankelijkheid naar de ander toe opheffen. Ik geef een willekeurig voorbeeld: Een echtpaar baalt van een van de moeders, maar kan ook niet zonder haar want ze past altijd op de kinderen, terwijl zij beide werken. Het is het een of het ander soms, maar wees wel eerlijk naar jezelf toe daarin. Als je iemand wilt gebruiken voor iets dan moet je die ook nemen zoals die is. Hetgeen niet wil zeggen dat je alles hoeft te accepteren van elkaar, maar maak dan duidelijke afspraken en bespreek alles dat zich voordoet en je niet bevalt op een niet oordelende manier. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar het is te leren. Verder is het goed te beseffen dat je een ander niet kunt veranderen en dat ook niet eens moet willen. Tevens is het de vraag of je verwachtingen omtrent de ander wel realistisch en rechtvaardig zijn. Marga, dit zijn wat tips en opmerkingen die ik in het algemeen geef. Kijk wat er voor jouw gading bij is. Met elkaar afspreken om ergens handiger en beter in te worden is geen schande en wat inzichten en tools je laten aanreiken is een zinvolle investering. Het leven wordt dan veel makkelijker, plezieriger en zelfs goedkoper. Wat eten, drinken en/of bellen we niet aan stress en onvrede weg?!
Ik hoop dat je/jullie hier wat aan hebt. Sterkte en hartelijke groeten,

Bert-Jan.

22 11 2011
Sue

Beste Bert Jan,

Is het normaal dat je na de dood van je moeder,verdriet voelt,maar eigenlijk ook eerder een gevoel van bevrijding?

23 11 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Sue, leuk is het natuurlijk niet als je na de dood van iemand, in dit geval je moeder, een gevoel van bevrijding voelt. Tenminste als het bevrijding is na een hele moeilijke relatie met de betrokkene. Het kan ook een positief gevoel zijn:”Zij is nu vrij” of “uit haar lijden verlost”.
In relatie tot het artikel over symbiose denk ik dat je hier het eerste bedoelt en dat je een moeilijke relatie met haar had. Als dat zo is dan kan haar overlijden wel enige bevrijding brengen, daar je niet meer hier met haar geconfronteerd wordt en zij in die hoedanigheid geen invloed meer op je kan uitoefenen. Maar denk niet dat het blijvend een bevrijding zal zijn. Dat kan alleen als je je psychische relatie met haar onder de loep hebt genomen, een onderscheid hebt weten te maken tussen de binding en de band en je de zin en betekenis voor jou in dit leven hebt weten te achterhalen.
Dan is er pas echt sprake van bevrijding. Als je wilt kan ik je daar wel bij helpen. Jullie hebben in deze incarnatie, in dit leven,een en ander voor elkaar betekend. Er zijn kinderen die genoeg redenen hebben om hun ouders of een van hen zelfs te haten en hun overlijden als een enorme bevrijding te ervaren. Maar de wonden die zijn geslagen zijn daarmee niet geheeld. Soms denken mensen dat die niet meer geheeld kunnen worden nu de betrokkene is overleden. Maar dat is niet zo. Wij hebben daar goede ervaringen mee in onze praktijk. Ik weet niets van je, dus een maatwerk antwoord kan ik je niet geven. Ik hoop dat je aan dit antwoord toch iets hebt. Met hartelijke groeten, Bert-Jan.

23 11 2011
Sue

Beste Bert Jan,
Bedankt voor je snelle reactie:

Wij hadden een moeilijke relatie idd,maar meer omdat zij mij (voor m’n gevoel )wilde vormen (manipuleren) zoals zij dacht dat goed voor me was,ik heb me daar sinds de kindertijd aan proberen cq weten te ontworstelen en op die manier mn eigen normen waarden in stand te houden en weten te bewaken (of hoe je dat ook omschrijft)
Kortgezegd, ik wilde al heel vroeg zelf bepalen wie en wat ik zou worden.

Echter door de jaren ontwikkelde ik voor mn gevoel toch een soort dubbele persoonlijkheid,daar heb ik het erg moeilijk mee gehad.
Simpel verklaard is het misschien gewoon een feit dat je steeds meer op je moeder gaat lijken naarmate je ouder wordt,of misschien is het, dat dat natuurlijk altijd al zo geweest is,maar op een gegeven moment kan je er gewoon niet meer omheen?

Naar haar dood voelde ik me ineens bevrijd omdat dat dat stukje van haar dat in mij zat er ineens niet meer was,voelde me letterlijk verlicht.
Dat gevoel onstaat misschen omdat ze nu eindelijk van haar zorgen en ellende (A.verslaving financiele problemen en verdriet) af is.
Ten tweede wordt ik er ook niet meer mee geconfronteerd (hoe hard dat ook klinkt,maar dat komt door de bodemloze put (situatie waar ik me zeven jaar geleden voorgoed van gedistantieerd heb) die zij toch wel was.

Mijn moeder had een extraverte persoonlijkheid en ze wist of probeerde je op de 1 of andere manier zo te manipuleren dat je er ook nog in ging geloven. Mijn broer is daarvan het “slachtoffer” geworden want die is/was zo met haar verbonden dat ze op een gegeven moment niet meer zonder elkaar konden.
Als zij iets wilde of ergens aan twijfelde,vroeg ze hem om advies,omdat hij alle wijsheid in pacht had…dacht ze.

Nu zij overleden is,sta ik los (voel me soms alleen,maar wel bijna helemaal mezelf) maar voel absoluut heel sterk,mijn broer daarentegen moet nu door een losmakingsproces heen (hij is 38 en woonde nog thuis) die hem als het tegen zit nog jaren lang therapie gaat kosten.

Symbiose staat bijna gelijk aan “moord”,klinkt raar als ik dat zeg vermoed ik maar zo ervaar ik het wel als ik kijk wat het met mijn broer gedaan heeft.

23 11 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Sue, dank voor je openhartige reactie en toelichting. We zijn allemaal volstrekt uniek, maar los van de genetische eigenschappen die je van je (voor)ouders kunt overnemen kan er door binding meer overdracht plaatsvinden dan gewenst. Je moeder had geen gemakkelijk leven en maakte het zichzelf en anderen kennelijk ook niet gemakkelijk, als ik dat goed begrijp. Dan is het overlijden voor haar en voor mensen uit haar omgeving een verlossing. Voor jou heeft het in ieder geval zo gewerkt schrijf je. Als je broer wilt is hij wel waarschijnlijk wel te helpen met dit probleem en hoeft dat zeker geen oeverloze en ellenlange therapie te zijn. Ik heb wel eens een uitschieter van ca. veertig gesprekken gehad, maar anders ligt het aantal doorgaans tussen de drie en de vijftien gesprekken. Een en ander is natuurlijk afhankelijk van de vraagstelling en problematiek.

3 12 2011
Agnes

Hallo Bert-Jan

Na een trigger, kwam heel mijn geschiedenis terug, daar zat 40 jaar tussen. Nu ben ik in schematherapie, en kom tot de ontdekking,dat wat ik meegemaakt heb niet goed was. Symbiotische neigingen.
Mijn vader en ik, ik en mijn vader, een ziel, zonder woorden alles weten, ik vervul zijn behoeftes, hj geeft mij aandacht,in, filosoferen,een geheime wereld,liefde en sex. Wat ik nu zo moeilijk vind is dat ik van deze opvoeding nu last heb en erg eenzaam ben. Mijn vader leeft niet meer,ik voel zijn leegte, hij was vader en moeder,maar daar kom ik nu achter, ook man.Ik kan of misschien wil dit niet los zien, om mijn pijn deel te verwerken moet ik dit gaan splitsen. Maar wat ik ook deel bij therapie, niemand heeft een goed woord voor mijn vader, ik zie nog steeds niets verkeerd het was mijn leven, een leven met hem, iets hebben met niemand anders. Niemand begrijpt dat ik mijn vader zo goed kende, dat ik vind dat hij er niets aan zijn gedrag kon doen, ik heb het altijd als fijn ervaren. En nu blijkt en dat moet ik cognitief toegeven dat het niet klopt. Ik vind dit zo moeilijk om het deel waar ik nu last van heb uit te spreken als niet goed, het voelt als veraden van mijn vader maar ook van ons.Snap je wat ik bedoel. Ik kan het wel zo zien, stel dat dit bij mijn dochter zou gebeuren, dan zou ik hem vermoorden. Maar het was ons.Wij 1 ik.Snap je.
Toch heb ik van hem mee gekregen, dat ik alle mensen begrijp, ik zie in alle mensen het goede. Daardoor verzuip ik natuurlijk iedere keer.
Als ik aandacht van iemand krijg, of iemand is naar mij betrokken, dan kan dat gan uitpakken in verliefdheid, of alles over die persoon willen weten, of me zo gaan verdiepen, om deel van die persoon te worden.Het is een moeilijk proces,en ik hoop dat jij nog wat handvaten voor me hebt of lectuur, ik heb via boeken mezelf voor een deel leren begrijpen, een identiteit maken op mijn 45e. Ik vind het niet erg wat ik heb mee gemaakt, ik vind het erg dat ik er nu niets meer mee kan. Mensen snappen mij niet, wat dat was met mijn vader. Het is eenzaam, en nu ongezond, omdat ik steeds op zoek blijf naar dat wat niet meer kan, hoop dat wat niet klopt. Het is moeilijk.

groetjes Agnes

3 12 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Agnes,

Je bent in schematherapie, dus er wordt aan gewerkt. Je komt tot de ontdekking dat je relatie met je vader niet gezond was, zo schrijf je. Begrijpelijk dat je niet in details treedt, maar wat er precies heeft gespeeld is niet helemaal helder. Het leest alsof je een seksuele relatie had met je vader. Hij was zowel je vader als je moeder schrijf je tevens. Verstandelijk toegeven dat het niet klopte klinkt al niet van harte – in die zin dat het een geheel door jou zelf geaccepteerde en gedragen overtuiging is – maar het is daarbij ook nog niet hetzelfde als een emotioneel, gevoelsmatig gedragen overtuiging. Voor jou voelt het als niet verkeerd en heb je er moeite mee dat men zo negatief over je vader oordeelt. Er wordt veelal veel te snel een oordeel geveld, zowel over slachtoffers als daders, en zeker als er bijvoorbeeld sprake is van seksueel misbruik. Omdat ik verder geen details heb over wanneer deze relationele situatie met je vader zich heeft afgespeeld, kan ik die ook niet beoordelen. Vanuit een mede door mij ontwikkelde en door mij georganiseerde therapeutische opleiding voor slachtoffers van seksueel misbruik en vanuit mijn therapeutische praktijk heb ik ervaring met slachtoffers en daders. De werkelijkheid is veelal complex en zijn zowel dader als slachtoffer gebaat bij genuanceerde waarheidsbevinding en oordeelsvorming. Seksueel misbruik blijft hoe dan ook een weerzinwekkend en uiterste schending van de medemens, met vaak zeer diepgaande en langdurige gevolgen. Zeker na het overlijden van de betrokken ouder wordt het door het kind veelal als verraad gezien om kritisch te zijn naar hem en/of haar toe.

Je vond de relatie met je vader fijn. Het was een eenheid. Je beschrijft het zelfs als 1 ik. Tevens geef je aan dat je in alle mensen het goede ziet en daar dan in verzuipt. Kennelijk laat je over je grenzen heen gaan en weet je niet goed met grenzen om te gaan. De oorzaak: Je bent je te weinig bewust van je eigen, unieke en autonome en onschendbare en te respecteren identiteit. De relatie met je vader is daar (mede) debet aan. Bij gebrek aan eigen identiteit verlies je je (herhaaldelijk) in de ander, of wil je je daar kennelijk in verliezen. Dan ontleen je aan de ander je identiteit. Nu is dat een algemeen menselijke eigenschap. We zoeken veelal onze identiteit in wat we hebben, in posities, functies, rollen, enz, kortom in de buitenkant. Of ontlenen die aan een ander. Maar die identificatie kan extreme vormen aannemen. Het hervinden, opnieuw realiseren van onze werkelijke identiteit, ons Zelf, ons Zijn is niet leeftijd gebonden. Ik ken hoogbejaarde mensen die er nog mee worstelen.

Waar ik bij jouw verhaal aan moet denken is het volgende: Is het mogelijk dat jij in je vader bijvoorbeeld je man, of wellicht zelfs God hebt geprojecteerd en nog projecteert? Een dergelijke projectie kan leiden tot dit soort symbiose. Ik heb het nu niet over het gedrag van je vader, maar het gaat tenslotte ook om jou, dus het gaat erom hoe jij met dit levensgebeuren verder kan. Dat geldt ook voor degenen wiens vader nog in leven is. De ander kunnen we niet veranderen. Het gaat er dus altijd om hoe wij ons zelf verhouden tot de situatie en wat wij ermee doen in ons leven. Agnes het begint dus bij het realiseren van je zelfrespect, van je privacy, van je Zelf en je eigen wensen ten aanzien van je ontwikkeling en ontplooiing. Projecteren is een zeer veelvuldig voorkomend gebeuren. Het projecteren van je zielsverlangen ten aanzien van de partner of andere dierbaren leidt tot verdriet en teleurstelling. Als de projectie wordt doorzien is dat confronterend, maar ook een hele opluchting en baant dat de weg vrij voor zelfrealisatie en goede en duurzame relaties.

Agnes, ik hoop dat je hier wat mee kunt. En wellicht ook andere lezers, die zich in jouw verhaal herkennen. Je weet me te vinden en ik wens je heel veel sterkte toe in dit proces. Een moeilijk proces, maar als je je Zelf hervindt zal het je ook veel opleveren. Dat wens ik je van harte toe. Met hartelijke groeten,

Bert-Jan.

11 12 2011
Gideon

Hoi Bert-Jan,
ik ben er achter gekomen dat ik op dit moment in mijn leven een symbiotische karakterstructuur blijk te hebben. Niet alleen in mijn relatie, maar ook daarbuiten. Ik vind het eerlijk gezegd best confronterend en het liefst vlucht ik ervoor weg. Ben er alleen helemaal zat van. Ik was wat aan het lezen in “de maskermaker” en wat aan het googelen en toen kwam ik op de uiteenzetting van Loyaliteit en Symbiose van u terecht. Oorzaken en gevolgen. Dat sprak me erg aan.
Ik ben heel erg bewust van energien van andere mensen; eigenschap van de symbiotische structuur om de omgeving goed af te tasten of het wel veilig is. Nou dat klopt dus bij mij. Ik ben altijd aan het observeren e.d., kan me erg goed invoelen in anderen. Soms teveel vind ik zelf. Het komt weleens voor dat ik echt enorm goed het drama van de ander kan voelen, dat ik echt blij ben dat ik weet dat die energie niet van mij is.
En hier zit ik nu dit te typen en ik zucht nog maar eens, omdat ik er echt zat van ben.
Gelukkig geef ik niet zo gauw op, maar het bewust zijn dat ik de neiging heb om elke keer zo met anderen bezig te zijn vind ik een eerste moeilijke stap. Ik hou me liever groot en kijk er liever niet naar. Ik kwam en kom het echter ook tegen in mijn relatie(s). En als mijn partner dan precies zo is als ik (sterke spiegel), dan vind ik dat knap lastig. We hebben nu een periode van bezinning ingelast om onszelf echt de tijd te geven onszelf te realiseren. Dat is nu 3 weken aan de gang en het voelt nog vreemd om mijn eigen gang te gaan. Het heeft allemaal te maken met iets opgegeven te hebben van mezelf uit angst de ander kwijt te raken. Dat was de valkuil, kort samengevat. Iets in mij houdt mezelf tegen en het heeft niets met mijn partner te maken, maar alleen met mijn keuze. Mijn partner spiegelt mij alleen. k wil dolgraag mijn angst loslaten zodat ik weer impulsief kan zijn en niet meer vanuit angst reageer of vanuit goedkeuring van de ander.

De oplossing uit je artikel is:
Het antwoord is even eenvoudig als moeilijk: Je Zelf realiseren. Het gaat erom de vraag te beantwoorden:”Wie ben jij vanuit je ware en volmaakte persoonlijkheid, zoals jij in wezen wilt Zijn?”. Dat is de enige remedie. Andere oplossingen zijn kortdurend en, niet duurzaam, lapwerk.

Ik ben nu bewust onbekwaam, laat ik het maar zo zeggen. En ik snap bovenstaande oplossing wel alleen vind ik het lastig de vraag te beantwoorden wie ik in wezen wil zijn. Ik mediteer regelmatig en ik kan vanuit die rust die dan ontstaat liefde naar mezelf voelen. En na het mediteren mag ik de wereld weer tegemoet treden waar ik mezelf en mijn mooie en minder mooie kanten in mag ontdekken. Het punt waar ik de meeste moeite mee heb is mezelf realiseren. Mezelf laten zien, ook aan anderen. Wie ben ik werkelijk?
Zonder mee te gaan bewust/vaak onbewust nog met energien van anderen.

Zo, vond het fijn dit even van me af te schrijven, bedankt alvast voor deze mogelijkheid.

Groeten,
Gideon

13 12 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Gideon, dank voor je reactie en allereerst wil ik mijn waardering uitspreken voor jou en al die andere mensen die reageren, voor de wijze waarop jullie je kwetsbaar opstellen en jullie je persoonlijke problemen hier op dit weblog neerleggen. Leerzaam en bruikbaar voor velen. Dat verdient alle respect en een respectvolle benadering van eenieder. Het zal duidelijk zijn dat het, zonder kennis van de persoon, van de gehele problematiek en van de context waarin die zich afspeelt of heeft afgespeeld, niet mogelijk is om een maatwerk-antwoord en -reactie te geven. Ik poog wel zoveel en zo genuanceerd mogelijk in te gaan op het gestelde, maar eenieder zal zelf moeten bepalen of hetgeen ik stel op hem/haar van toepassing is. Neem dit dan ook s.v.p. mee in de beantwoording van jouw reactie. Het je goed kunnen invoelen in de ander is een kwaliteit van je, maar het is wel altijd zaak je eigen grenzen daarin te bewaken. Er kan daarbij ook sprake zijn van een scherpe intuitie en er zijn tevens mensen die heldervoelend zijn. Zeker bij degenen die mediamieke gaven bezitten is het van belang om alle energie, gedachten en gevoelens van anderen, indien nodig, af te kunnen schermen. Dat is mogelijk namelijk en ook te leren. In relaties hebben de betrokkenen altijd te maken met hun eigen “rugzak” van ervaringen, gevoelens en gedachten en verwachtingen, met de “rugzak” van de ander en ten derde met de manier waarop men daar met zichzelf en met de ander over communiceert.En tenslotte hebben beide te maken met de manier waarop ze op elkaar en naar elkaar toe in de relatie reageren. Dat maakt een relatie tot een zeer gecompliceerde uitdaging! Hoe intensiever de relatie, hoe meer men van elkaar houdt, des te meer komen de oneffenheden en komt de schijn van de betrokkenen in de weg te staan. Je gaat die steeds scherper zien, door het licht van de liefde die dat zichtbaar maakt. Zoals al eerder aangegeven is het van belang de band en de binding(de afhankelijkheid) in de relatie te erkennen en te herkennen. Voorwaarde bij deze complexiteit is dat men open is naar elkaar toe en zich kwetsbaar durft op te stellen en elkaar aanspreekt op diens Zijn en schijn. Dus ook van de eigen en elkaars angsten, twijfels, onzekerheden, enz. waarbij het zaak is om zich er tevens rekenschap van te geven dat men op elkaar kan projecteren. Een voorbeeld: Als iemand verlatingsangst heeft door een gebeurtenis in het verleden dan kan dat een relatie belasten, doordat betrokkene telkens bang is dat de ander hem/haar verlaat. Zonder dat daar aanleiding voor wordt gegeven door de ander. Plak dus je verleden niet op de ander. Gebeurt helaas heel veel. Wij mensen zijn de meest gecompliceerde schepsels die hier rondlopen op deze aardkloot.Een mengeling van schijn en zijn. De acht eigenschappen zijn een goede hulp bij zelfrealisatie evenals het MultiMens Model. Zie http://www.ikverbind.nl. In mijn boek “de mens in de 21e eeuw” staan behalve de benodigde psychologische en levensbeschouwelijke inzichten ook zeshonderd vragen, oefeningen en tips. Mooi cadeau voor onder de kerstboom :)Geen makkelijk boek en effe door blijven lezen s.v.p. maar ik heb o.a. ooit als reactie gekregen:”Die ene vraag heeft mijn leven veranderd”. Dan heb ik het niet voor niets geschreven, nietwaar. Gideon, ik hoop dat je hier wat aan hebt. Dat geldt ook voor de andere lezers uiteraard. Met hartelijke groeten,

Bert-Jan.

31 12 2011
Marian

Je zegt, ” de afhankelijke wordt door degene die bindt misbruikt, als oneigenlijk middel om diens machtswellust te bevredigen”
Beste Bert, deze zin wordt als een gelijk tegen mij ge- en mis-bruikt sinds ik mij -inmiddels al jaren terug- heb losgemaakt als ouder zusje uit een symbiotische relatie met een jonger zusje, die een borderliner is. Mijn persoonlijke definitie van een borderliner is, dat zij/hij geen verantwoordelijkheid neemt voor de eigen afhankelijkheid ( in dit geval aan mij en niet omgekeerd !!) en in morele zelfverheffing ( dus gebrek aan zelfonderzoek vanuit een innerlijk geweten) mij de morele wet blijft lezen, welke wet ook aan anderen wordt voorgehouden, die uit slapte en/of ( “geestelijke”) zwakte of vanuit eigenbelang haar niet of nauwelijks tegenspreken, begaafd als ze is met een overvloed aan ( spiritueel) taalgebruik en psychologische scherpte voor de zwakke plek van de ander.
Zo ben ik – juist door mijn losmaking – tot outcast geworden door de ontwrichtende werking van dit borderlinerschap in de familieverbanden. In mijn aanvankelijke onbewuste symbiose, was ik ” het opstapje” voor deze zelfverheffing. Toen ik mij losmaakte, werd de teleurstelling en woede, de inzet voor deze zelfverheffing, die niet herkend wordt. Inmiddels heb ik na 10 jaren van volledige losmaking, vrede met dit zusje kunnen sluiten, hoewel zij behoefte blijft houden mij te domineren en overheersen met haar( spirituele) ideeën. Mijn grootste verdriet echter is niet eens dit zusje, met wiens lot ik mij ook begaan voel, maar het uitsluiten van mij door mijn familie, ten dele uit gemakzucht en uit eigenbelang, die deze aanvankelijke symbiose, voor anderen opleverde, toen ik vocht -uit levensbehoud- met dit zusje en met andere persoonlijke problemen en geen aandacht had voor wat er achter mijn rug gebeurde.

Het beste wat ik ooit gehoord heb van iemand is dat vergeven is : ” de hoop opgeven dat het anders had kunnen zijn”. Dat kan ik van ganser harte beamen. Mezelf vergeven blijft actief nodig om positief toekomstgericht verder te kunnen blijven gaan .Mijn gevoel van eigenwaarde – als groot goed- heb ik terug. Dat betekent géén vermenging meer met wie ook, wel open zijn en staan.

Marian.

31 12 2011
Bert-Jan van der Mieden

Beste Marian, een interessante definitie van een borderliner. De ene borderliner is de andere natuurlijk niet en in het algemeen gezegd ben ik ook huiverig met het plakken van allerlei etiketten op mensen. Een goede diagnose kan natuurlijk een enorme “opluchting” zijn: “Ik weet, we weten, nu waar ik/wij aan toe ben /zijn.” Dan kun je ook adequaat gaan behandelen. Maar niet ieder onrustig kind heeft ADHD enz. Maar dit terzijde.
Jij bent duidelijk een ervaringsdeskundige en hebt veel meegemaakt. En je hebt er ook mee leren omgaan en je weg erin gevonden. Dat is een compliment waard! Bij deze.Je verhaal illustreert heel duidelijk hoe e.e.a. kan doorpakken in gezins- en familierelaties. Het blijven unieke processen. Vanuit een levensovertuiging dat je elke incarnatie zelf mede uitkiest kun je stellen dat je voor je eigen familie gekozen hebt, voor hun en jouw bewustwordingsproces. Of dat jouw overtuiging is weet ik niet. Maar ook met die overtuiging bepaal jij zelf of je met hen om wilt gaan. Een relatie heeft alleen kans van slagen als beide partijen willen. Dat vergt acceptatie als een van beide dat niet wilt. Maak daar je eigen keuze in en laat de ander vrij in diens keuze. Dat kan best veel verdriet opleveren, maar vrijheid is ook een hoog goed en je bent nooit totaal uitgesloten. Er is altijd wel iemand die om jou geeft. Voor veel mensen is dat “slechts” Het Leven alleen. Dat komt ook voor.
Je definitie van vergeven kende ik nog niet. Hij spreekt mij niet zo aan, omdat die op mij negatief overkomt. Vergeven is voor mij dat je de ander bedankt voor de bijdrage die de ander heeft geleverd aan jouw bewustwordingsproces, hoe oneigenlijk de daad / handelwijze van de ander ook is. Dat is dus niet altijd gemakkelijk. Mooi dat jij je gevoel van eigenwaarde hebt teruggevonden. Ik wens je een heel goed en verbindend nieuwjaar toe. Dank voor je openhartige en leerzame reactie. Hartelijke groeten, Bert-Jan.

1 01 2012
Marian

Met dank voor je antwoord.Nog een enkele verduidelijking.
Ja, de idee dat je je familie zelf hebt “uitgekozen” ben ik het zeker mee eens en kan van daaruit dus ” dankbaar” zijn, dat deze je in staat gesteld hebben je tekorten te kunnen (h)erkennen. Ook onderschrijf ik dat het de vrijheid is van de ander ook te willen (h)erkennen hoe zij/hij verbonden is geweest met mij. Maar incarnatie of niet, de weg “eindigt” pas wanneer beide kanten de kop willen buigen voor het eigen ( veel te grote !) ego om de saamhorigheid en liefde ( en het mededogen voor ieders leed) als hoogste goed zijn kans te geven. Er zijn zeker mensen die om mij geven. En is het een vreugde dat ik in staat ben liefde te geven aan mijn medemens.. Maar het is keihard en heel wrang als juist mijn losmaking uit deze symbiose die zo negatief werkte voor mijn zusje en mij, dat mij juist die voor mij zo positief werkende losmaking negatief wordt beoordeeld. aangerekn aangereknd aangereknd

1 01 2012
Bert-Jan van der Mieden

Beste Marian, dank voor je toelichting en het is wellicht inderdaad hard en wrang wat jou wordt aangedaan. Het komt over als dat je te maken hebt met een groot onrecht. Veel mensen worden geconfronteerd met onrecht dat hen wordt aangedaan. Mijn ervaring is ook dat er binnen een incarnatie geen rechtvaardigheid hoeft te zijn en dat onrecht dus niet hersteld wordt. Dat ego’s blijven zoals ze zijn en liefde en saamhorigheid geen kans meer krijgen. Het is levenskunst om met onrecht, liefdeloosheid, oneigenlijke machtswil, enz. om te gaan. Ik heb daar wel wat hulpmiddelen bij bedacht waar je wellicht iets aan hebt. Zie daarvoor s.v.p. de acht menselijke eigenschappen en het MultiMens Model. Ik hoop dat je daar wat aan hebt. Tevens schreef ik “De mens in de 21e eeuw”, een studie- en werkboek, waarin ik handvatten en inzichten geef om met levensbeschouwing en psychologie om te gaan. Met hartelijke groeten, Bert-Jan.

1 01 2012
Psychosoof

Dank voor de aandacht die je aan dit onderwerp besteedt

20 06 2012
monique kraaijema

Graag zou ik willen weten of ik nog gebruik kan maken van deze website

20 06 2012
Bert-Jan van der Mieden

Beste Monique, uiteraard. Ik begrijp de vraag niet, want de website is niet uit de lucht geweest. Wat bedoel je?

24 03 2013
Zoë

Beste Bert-Jan,

Ik had een relatie met iemand die blijkbaar in een symbiotische relatie met zijn zus leeft… Sinds het plotselinge overlijden van hun broer en de echtscheiding van zijn zus met haar partner wonen ze samen. Hij heeft haar woning bijna helemaal verbouwd en ondertussen leefden ze dus bijna als getrouwd koppel samen. Ze deden alles samen. Nu sinds de start van onze relatie heeft zijn zus heel hysterisch gedaan. Als voorbeeld: ik was samen met mijn vriend aan het praten om naar een huis te gaan kijken om er samen eventueel te gaan wonen. Op de achtergrond hoorde ik ontzettend veel lawaai. Ik vroeg hem wat dat allemaal was en hij antwoorde, nee niks hoor, maar hoorde dan haar dochter roepen en hij gaf dan toe dat zijn zus de hele keuken had ‘verbouwd’, echt alles kapot had geslaan en alle glazen op de grond kapot had gesmeten. Wanneer ik hem zei dat dit echt geen normaal gedrag was zei hij jha het is toch normaal dat ze het wat moeilijk heeft nu eh en ook dat hij wat meer tijd met haar moest doorbrengen omdat ze het zo moeilijk heeft en begreep niet waarom ik niet meer medeleven met haar had… Vraag me dan ook af of zij ooit een sexuele relatie hadden, want haar reacties op onze relatie zijn echt wel extreem hoor…
Wanneer ik hem opbelde als hij bij haar zat in zijn appartement had hij nooit tijd om met mij te praten omdat hij in gesprek was met zijn zus en zij hem nodig had. Nu is ze voor de zoveelste keer hysterisch geworden, ook omdat hij al 6 weken bij mij woont. Hij is dus vertrokken om haar huis in orde te maken en heeft het uitgemaakt (op mijn verjaardag dan nog wel :-S) maar zei er wel bij dat hij eerst zijn ‘shit’ moest opkuisen en we dan verder konden gaan…
Nu stel ik me echt serieus de vraag of hij ooit zich zal kunnen losmaken van zijn zus, aangezien hij elke keer zij een hysterische bui krijgt, er aan toegeeft en naar haar toeholt… En nu blijkbaar ook voor haar kiest en mij aan de kant zet…
Alvast bedankt voor uw mening!

24 03 2013
Bert-Jan van der Mieden

Dank voor je openhartige reactie. Normaal is de “verbouw”-reactie van zijn zus natuurlijk niet te noemen. Maar het gaat hier om de relatie tussen broer en zus en jouw relatie met hem. Het komt voor dat men een partnerrelatie op de broer of zus projecteert. Of dat hier zo is weet ik uiteraard niet. Binnen gezinnen zijn er, zoals ik al aangaf, zowel banden als bindingen. Hier kunnen beide door elkaar lopen, maar er kan ook sprake zijn van een hele sterke binding: een grote onderlinge psychische afhankelijkheid o.b.v. wederzijdse schijn. Van belang is dat we onze relaties goed uit elkaar houden en voor jou is het dus van belang om een beeld te maken van je partner en te onderzoeken of hij dat van jou is. Dat kun je voelen, ondanks de schijn die ook hij ongetwijfeld nog heeft, zoals ieder mens. Afgaande op onze intuitie, op ons innerlijk weten en voelen kunnen we de verbinding ervaren met de medemens, ondanks de schijn die daar voor kan liggen. Mochten jullie tot de conclusie komen dat jullie partners zijn dan kun je afspraken maken over hoe te handelen in voorkomende situaties en kun je elkaars grenzen aangeven. Maar de praktijk is weerbarstiger vaak dan gemaakte afspraken, omdat onze diepere gevoelens sterker zijn. En dat is natuurlijk eigenlijk maar gelukkig ook! Tot zover mijn reactie uitgaande van deze wereld als de enige realiteit. Maar wellicht is het goed eens deze situatie te bekijken vanuit een andere levensbeschouwing:

Stel dat er een eeuwigheid bestaat met eeuwige relaties. In die zijnstoestand heb je o.a. broers en zusters en heb je een liefdespartner. Als we het bestaan van die eeuwige werkelijkheid als axioma aannemen dan plaatst dat deze verhouding wellicht in een heel ander perspectief. Projecteren broer en zus onbewust een andere eeuwige relaties op elkaar?
Hoe zie jijzelf dit perspectief? Welke eventuele projectie ligt er bij jou? begrijp me goed ik suggereer hier niet dat er een projectie ligt. Daar heb ik geen oordeel over en kan ik ook niet hebben. Ik geef alleen in het algemeen de mogelijkheid van verschillende projecties aan, omdat het wel heel erg veel voorkomt. Uit het feit dat een op de drie huwelijken in het echtscheidingsregister eindigt en een op de twee partnerrelaties mislukt is wel te concluderen dat we doorgaans erg onbewust met relaties omgaan.

Hij hoeft zich in die zin niet los te maken van zijn zus, dat hij de band die hij met haar heeft natuurlijk niet hoeft los te maken. Sterker nog, dat lukt niet. Maar wel de eventuele binding en projectie doorzien en opheffen. Ik hoop dat je aan deze reactie iets hebt. Met hartelijke groeten, Bert-Jan.

29 11 2013
Helen Forouzandeh

Beste Bert-Jan,
Ook ik heb dit artikel gelezen en kan mezelf er best wel in vinden.
Als 10-jarige azielzoeker uit Iran ben ik in Nederland terechtgekomen met mijn familie waar we snel onze “draai” hebben gevonden in de samenleving, maar de eerste paar jaren waren vrij pittig omdat mijn ouders nog slecht Nederlands spraken en mij (als oudste kind midden in de puberteit) vaak hebben ingezet om ze te helpen. Ik ben vaak van huis weggelopen en zocht rust en veiligheid in mijn eerste Hollandse vriendje, die mij sterk “in de samenleving” heeft gebracht. Op de universiteit kwam ik een iraanse jongen tegen waar ik totaal stapelverliefd op werd en mijn eigen “roots” met hem kom delen. In de relatie van 7 jaar heb ik alles van mezelf gegeven om voor hem te zorgen (ik had het gevoel dat alleen WIJ elkaar begrepen) en ook een stukje van mijn “Nederlandse-ik” kwijtgeraakt. De relatie ging na 7 jaar stuk omdat hij vreemdging. Mijn hart was gebroken en ik was letterlijk een deel van mezelf kwijt geraakt (in de tijd heb ik veel last gehad van angststoornissen en heb medicijnen gebruikt). Het heeft 5 jaar geduurd om daar weer uit te komen en heb me vooral gestort op de blije wereld van dansen (daar was ik immers geen iranier of nederlander, maar een goede danser). Wel een paar pogingen gedaan om weer een relatie te krijgen met Hollandse jongens, maar ik voelde niet dezelfde verbinding (en charmes van de iraanse man!).
Tot een paar maanden geleden toen ik via via een Koerdische jongen (van iraanse afkomst) leerde kennen waarbij ik weer dezelfde verbinding voelde. Alleen deze jongen is nog niet zo lang in Nederland en zit momenteel in een aziel-proces (lang geleden voor mij!!) en zit praktisch gezien helemaal niet op hetzelfde niveau in de samenleving. Dus ondanks dat we het leuk hebben samen, begrijpen we elkaar’s humor en interesses heel vaak niet. Ik vind het heel lastig dat hij nog geen taal spreekt en geen werk heeft en eigenlijk bijna volledig van mij afhankelijk is! Dat zet een grote druk op mijn schouder (want ik had juist net mijn onafhankelijkheid terug na die nare break-up) en ook financieel vind ik het zwaar om voor 2 te zorgen!
Heb heel vaak geprobeerd om er een punt achter te zetten, maar mijn gevoelsverbinding met hem is zo sterk dat ik iedere keer mijn excuses aanbied en vraag of hij alstublieft terug wil komen. Als hij er dan 2-3 dagen is, dan krijg ik weer last van mijn ademhaling en begint de stress en paniek weer. Ik ben niet meer “mezelf” en neem al zijn zorgen over….en word weer uit de “Nederlandse-ik” gedreven, met als gevolg dat mijn eigen werk en hobbies er zwaar onder lijden!
Hij staat altijd klaar voor me, en ik zou zo graag de hele wereld opzij willen zetten en gewoon met hem leven. Ook zou ik al zijn pijn en gemis van zijn familie willen wegnemen….maar ik KAN niet altijd de redder in nood spelen…het vreet echt al mijn energie! En tegelijkertijd voel ik dat ik “mezelf” niet meer ben maar een oude vrouw van binnen begin te worden! Ik was juist zo lekker bezig….

Door dit artikel besef ik dat ik in een symbiotische relatie zit en heb er sinds een paar dagen een eind aan gemaakt….dus nu liefdesverdriet in plaats van angst en stress!
Het voelt zo slecht, wat ik ook kies….want ik wil deze jongen niet verliezen, maar mezelf al helemaal niet!
Ik ben wel in therapie hiervoor, maar als u nog meer tips en advies voor mij heeft zou ik daar graag gebruik van maken!

Bedankt!

H.F.

27 05 2014
m de bok

wat een verhelderend artikel. Ik heb me, de afgelopen tien jaar, losgemaakt uit een symbiotisch gezin. ben 48 en eindelijk vrij. Maar wel met bijna breuk met broer, zus en vader. het klopt wat je schrijft: ieder is slachtoffer en dader, bij ons waren vijf mensen afhankelijk van elkaar, van elkaars goedkeuring, etc. WE voelden ons verantwoordelijk voor het geluk en verdriet van de ander maar hielden dus de ander ook verantwoordelijk voor dat van ons. Ik schrijf het in de verleden tijd; ik ben er uit, als een duikelaar weer boven gekomen, ook dankzij een sterk karakter en vrijheidsdrang…..maar de rest houdt elkaar nog in de tang….en zijn boos op mij omdat ik mijn eigen weg ga, waarin zij soms minder plek hebben dan ze zouden willen. Maar ik ben gelukkig, met man en kind en ben me nu aan het verdiepen aan het wel of niet doorgeven van dingen uit mijn eigen jeugd; ik wil het zo graag anders doen met mijn zoon….

16 06 2014
Desiree

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers op de volgende wijze: